Cách đổi tiền đi du lịch nước ngoài an toàn và ít lỗ nhất là: mua một phần ngoại tệ tại ngân hàng ở Việt Nam (hoặc điểm đổi ngoại tệ được cấp phép) trước chuyến đi, chỉ đủ tiêu bằng tiền mặt trong vài ngày đầu, phần còn lại chi bằng thẻ quốc tế và rút tiền khi cần. Không nên đổi hết ra tiền mặt, cũng không nên đổi tiền ở các tiệm không có giấy phép.
Đổi tiền ở sân bay luôn tiện nhưng tỷ giá thường kém nhất; đổi ở khu phố du lịch nước đến đôi khi được giá hơn ở Việt Nam. Chọn cách nào tuỳ điểm đến và lượng tiền. Phần dưới hướng dẫn cách tính số tiền cần đổi, so sánh các nơi đổi và những quy định bạn phải biết khi mang tiền mặt qua biên giới.
Tính số tiền mặt cần mang: chỉ đủ cho khoản không quẹt được thẻ
Bắt đầu từ ngân sách theo ngày đã lập, rồi chia thành hai phần: khoản bắt buộc tiền mặt và khoản quẹt thẻ được. Tiền mặt dùng cho quán ăn vỉa hè, chợ đêm, xe tuk tuk hay xe ôm, tiền boa, vé vào cửa một số điểm nhỏ, máy bán hàng tự động ở vài nước. Khách sạn, nhà hàng lớn, siêu thị, cửa hàng tiện lợi, tàu điện ở nhiều nước đã nhận thẻ.
Mức tiền mặt cần thiết rất khác nhau giữa các nước. Ở Singapore và Hàn Quốc, thẻ được nhận gần như mọi nơi, kể cả xe buýt, tàu điện, nên tiền mặt chỉ cần ít. Ở Nhật Bản, thanh toán không tiền mặt đã phổ biến hơn trước nhưng nhiều quán nhỏ, đền đài, khu nông thôn vẫn chỉ nhận tiền mặt. Ở Thái Lan, quán vỉa hè, chợ và xe nhỏ vẫn chủ yếu dùng tiền mặt.
Một cách tính dễ dùng: lấy chi phí ăn uống và đi lại nhỏ mỗi ngày, nhân với số ngày, cộng thêm khoảng 20% dự phòng. Với chuyến 5 ngày ở nước dùng tiền mặt nhiều, người đi tiết kiệm thường mang tương đương vài triệu đồng tiền mặt mỗi người là đủ, cộng một thẻ quốc tế dự phòng. Nếu thiếu, bạn rút thêm ở cây ATM hoặc đổi thêm tại chỗ.
So sánh các nơi đổi tiền
Tỷ giá chênh lệch giữa giá mua và giá bán là phần bạn mất khi đổi. Nơi càng tiện, chênh lệch thường càng lớn.
| Nơi đổi | Ưu điểm | Nhược điểm | Khi nào nên dùng |
|---|---|---|---|
| Ngân hàng ở Việt Nam | hợp pháp, an toàn, có hoá đơn | phải mang giấy tờ, một số loại tiền ít phổ biến có thể không sẵn | đổi trước chuyến đi phần tiền mặt chính |
| Điểm đổi ngoại tệ được cấp phép | nhanh, nhiều loại tiền | tỷ giá tuỳ nơi | khi cần loại tiền ngân hàng hết |
| Quầy đổi tiền ở sân bay | mở muộn, ngay khi hạ cánh | tỷ giá thường kém nhất | chỉ đổi một ít đủ đi xe về chỗ ở |
| Quầy đổi ở khu du lịch nước đến | đôi khi tỷ giá tốt | phải so sánh, coi chừng phí ẩn | khi mang đô la Mỹ đi đổi ra tiền địa phương |
| Rút ATM ở nước đến | không phải cầm nhiều tiền | chịu phí của ngân hàng Việt Nam và có thể cả phí của cây ATM | khi đã hết tiền mặt mang theo |
Ở một số nước, mang đô la Mỹ đi rồi đổi sang tiền địa phương có thể có lợi hơn đổi trực tiếp từ đồng Việt Nam, vì đô la Mỹ là ngoại tệ được giao dịch nhiều. Nếu làm theo cách này, hãy mang tờ mệnh giá lớn (100 đô la), còn mới, không rách, không viết vẽ; nhiều quầy đổi trả giá thấp hơn hoặc từ chối tờ cũ, tờ mệnh giá nhỏ.
Quy định khi mua ngoại tệ và mang tiền qua biên giới
Mua ngoại tệ ở nơi được phép. Cá nhân mua ngoại tệ để đi du lịch thường làm tại ngân hàng thương mại, mang theo hộ chiếu và giấy tờ chứng minh mục đích như vé máy bay hoặc thị thực. Mua bán ngoại tệ tại nơi không được cấp phép, như một số tiệm vàng không có giấy phép đại lý, có thể bị xử phạt hành chính, kể cả với người mua.
Khai báo hải quan khi mang tiền mặt vượt mức. Theo quy định hiện hành, người xuất cảnh, nhập cảnh mang ngoại tệ tiền mặt trên 5.000 đô la Mỹ hoặc tương đương, mang tiền đồng Việt Nam trên 15 triệu đồng, hoặc mang vàng trang sức từ 300 gram trở lên, phải khai báo tại hải quan cửa khẩu. Khai báo không mất phí; không khai hoặc khai sai có thể bị phạt và tạm giữ phần vượt. Mức này có thể thay đổi, nên kiểm tra trên cổng thông tin của Tổng cục Hải quan hoặc hỏi ngân hàng trước khi đi.
Nước đến cũng có ngưỡng khai báo. Hầu hết các nước đều quy định mức tiền mặt phải khai khi nhập cảnh, thường quanh 10.000 đô la Mỹ hoặc tương đương với nhiều nước, nhưng con số cụ thể khác nhau. Không khai khi vượt mức có thể bị tịch thu và phạt.
Chứng minh tài chính khi nhập cảnh. Một số nước có quy định khách du lịch phải có đủ tiền chi tiêu trong thời gian lưu trú và có thể yêu cầu chứng minh, bằng tiền mặt hoặc thẻ. Việc kiểm tra thường không diễn ra với mọi người, nhưng nên có thẻ và một ít tiền mặt để xuất trình nếu được hỏi.
Giữ hoá đơn đổi tiền. Hoá đơn giúp bạn bán lại ngoại tệ dư khi về nước dễ hơn và là bằng chứng nguồn tiền hợp pháp khi cần.
Mẹo đổi tiền để không bị lỗ
Vài thao tác nhỏ dưới đây có thể giúp bạn tiết kiệm được một khoản đáng kể, nhất là khi đi cả gia đình.
- Xem tỷ giá tham khảo trên ứng dụng ngân hàng hoặc công cụ chuyển đổi trước khi đổi, để biết mức hợp lý. Nhớ rằng bạn sẽ được nhận theo giá bán của ngân hàng, luôn thấp hơn tỷ giá trung bình.
- So sánh tổng số tiền thực nhận, không chỉ nhìn tỷ giá. Một số quầy niêm yết tỷ giá đẹp nhưng thu thêm phí dịch vụ hoặc chỉ áp dụng cho số tiền lớn.
- Đếm tiền ngay tại quầy, trước mặt nhân viên, rồi mới rời đi. Sai sót sau khi đã rời quầy rất khó khiếu nại.
- Xin thêm tiền mệnh giá nhỏ. Tờ mệnh giá lớn ở nhiều nước khó dùng cho xe ôm, quán nhỏ, máy bán hàng.
- Không đổi tiền với người lạ chào mời trên phố hay tại sân bay, kể cả khi họ đưa tỷ giá rất hấp dẫn. Đây là hình thức lừa đảo phổ biến: tiền giả, tráo tiền, đếm thiếu.
- Tiêu hoặc đổi lại tiền xu trước khi rời nước đến, vì hầu như không nơi nào ở Việt Nam đổi lại tiền xu ngoại tệ.
Cất tiền thế nào cho an toàn khi đi chơi
Đừng để toàn bộ tiền ở một chỗ. Cách phổ biến của dân đi nhiều là chia ba: một phần trong ví dùng hằng ngày, đủ cho một ngày; một phần trong túi giấu kín trên người hoặc ngăn trong balo; phần còn lại cùng thẻ dự phòng để trong két an toàn ở phòng khách sạn. Mất ví thì bạn vẫn còn tiền và thẻ để xoay xở.
Ở khu đông người như chợ đêm, ga tàu, phố đi bộ, đeo balo ra phía trước, không để điện thoại và ví ở túi quần sau. Khi rút tiền ở ATM, chọn cây đặt trong ngân hàng, trung tâm thương mại hoặc cửa hàng tiện lợi có camera, che tay khi nhập mã PIN và kiểm tra khe đọc thẻ có gì bất thường không.
Ghi lại số điện thoại tổng đài khoá thẻ khẩn cấp của ngân hàng vào ghi chú điện thoại và một mảnh giấy để riêng. Khi mất thẻ, việc đầu tiên là khoá thẻ qua ứng dụng ngân hàng; phần lớn ứng dụng ngân hàng hiện có nút khoá thẻ tạm thời chỉ bằng vài lần chạm.
Về nước còn dư ngoại tệ thì làm gì
Tiền mặt dư sau chuyến đi là chuyện thường gặp. Có vài cách xử lý tuỳ số lượng và kế hoạch của bạn.
- Giữ lại cho chuyến sau nếu bạn có ý định quay lại nước đó trong một, hai năm; tiền giấy các nước lớn hiếm khi bị thu hồi nhanh, dù đôi khi có đợt đổi mẫu.
- Bán lại cho ngân hàng với tiền giấy loại phổ biến như đô la Mỹ, euro, yên Nhật, won Hàn, đô la Singapore, baht Thái. Bạn sẽ nhận theo giá mua của ngân hàng, thấp hơn giá lúc mua vào.
- Tiêu hết ở sân bay trước khi về, mua đồ ăn, quà nhỏ ở khu miễn thuế; cách này hợp với số tiền lẻ và tiền xu.
- Nhờ người quen sắp đi đổi lại theo tỷ giá thoả thuận, nhưng chỉ nên làm với người tin cậy và số tiền nhỏ.
- Không bán cho người thu mua tự do ngoài đường hay trên mạng, vừa dễ bị lừa vừa trái quy định.
Lần sau, ghi lại số tiền mặt thực tế đã tiêu mỗi ngày. Sau một hai chuyến, bạn sẽ biết chính xác mình cần mang bao nhiêu và tránh được tình trạng dư nhiều hoặc thiếu giữa chừng.
Câu hỏi thường gặp
Nên đổi tiền ở Việt Nam hay ở nước ngoài?
Với các đồng tiền phổ biến như đô la Mỹ, euro, yên, won, baht, đô la Singapore, đổi tại ngân hàng ở Việt Nam một phần là tiện và an toàn. Ở nước đến, các quầy đổi trong phố đôi khi có tỷ giá tốt hơn sân bay. Tốt nhất là mang một ít tiền địa phương và đổi thêm khi đã so sánh được giá.
Đổi tiền ở tiệm vàng có bị phạt không?
Có thể bị phạt nếu tiệm đó không có giấy phép đại lý thu đổi ngoại tệ. Quy định xử phạt áp dụng cả với người bán và người mua ngoại tệ tại nơi không được phép. Muốn an toàn, hãy đổi ở ngân hàng hoặc đại lý có giấy phép niêm yết công khai.
Mang bao nhiêu tiền mặt ra nước ngoài thì phải khai báo?
Theo quy định hiện hành, mang trên 5.000 đô la Mỹ ngoại tệ tiền mặt hoặc tương đương, hoặc trên 15 triệu đồng tiền Việt Nam, phải khai báo hải quan khi xuất cảnh, nhập cảnh. Nước đến cũng có ngưỡng khai báo riêng. Mức có thể thay đổi, nên kiểm tra lại trước khi đi.
Có nên mang đô la Mỹ đi các nước châu Á không?
Đô la Mỹ dễ đổi ở hầu hết các nước, nên là lựa chọn dự phòng tốt khi bạn đến nơi ngân hàng Việt Nam ít bán tiền địa phương. Tuy vậy mỗi lần đổi qua đổi lại đều mất một khoản chênh lệch. Nếu mua được trực tiếp tiền của nước đến thì thường đơn giản hơn.
Tiền giấy cũ, rách có đổi được không?
Nhiều quầy đổi ở nước ngoài từ chối hoặc trả giá thấp với tờ tiền rách, cũ, có vết bút hay dấu đóng. Khi mua ngoại tệ, hãy yêu cầu tờ tiền còn tốt và kiểm tra ngay tại quầy. Tờ đô la Mỹ đời cũ cũng có thể bị trả giá thấp hơn.
Rút tiền ATM ở nước ngoài mất phí bao nhiêu?
Bạn thường chịu phí rút tiền nước ngoài của ngân hàng phát hành thẻ, gồm một khoản cố định hoặc theo phần trăm, cộng phí chuyển đổi ngoại tệ. Một số nước còn thu thêm phí của cây ATM với thẻ nước ngoài. Vì vậy nên rút mỗi lần một khoản vừa đủ cho vài ngày thay vì rút lẻ nhiều lần.
