Thẻ Visa, Mastercard, JCB hay American Express do ngân hàng Việt Nam phát hành đều dùng được ở nước ngoài, miễn là thẻ đã bật chức năng thanh toán quốc tế. Mỗi lần quẹt bằng ngoại tệ, bạn chịu phí chuyển đổi ngoại tệ, thường vào khoảng 2–4% giá trị giao dịch tuỳ ngân hàng và hạng thẻ; rút tiền mặt ở ATM chịu thêm phí rút tiền, và với thẻ tín dụng còn bị tính lãi ngay từ ngày rút.
Quy tắc đơn giản để không bị thiệt: khi máy hỏi trả bằng tiền gì, luôn chọn tiền địa phương; dùng thẻ tín dụng để quẹt, hạn chế rút tiền mặt bằng thẻ tín dụng; mang ít nhất hai thẻ của hai ngân hàng khác nhau. Phần dưới giải thích từng loại phí và các bước chuẩn bị thẻ trước chuyến đi.
Chuẩn bị thẻ trước chuyến đi
Làm các bước này ít nhất một tuần trước khi bay, vì một số thay đổi hạn mức cần ngân hàng xử lý hoặc phải ra quầy.
- Kiểm tra mặt trước thẻ có logo tổ chức thẻ quốc tế. Thẻ ghi nợ nội địa chỉ có logo Napas không dùng được ở nước ngoài, trừ vài trường hợp thanh toán bằng mã QR liên kết.
- Mở ứng dụng ngân hàng, tìm mục quản lý thẻ, bật thanh toán quốc tế, thanh toán trực tuyến và rút tiền ở nước ngoài nếu cần. Tên mục mỗi ngân hàng đặt khác nhau và có thể đổi theo phiên bản ứng dụng.
- Xem hạn mức chi tiêu mỗi ngày và hạn mức giao dịch nước ngoài, nâng lên đủ cho khoản lớn nhất bạn định trả, ví dụ tiền khách sạn.
- Kiểm tra hạn sử dụng của thẻ, tránh thẻ hết hạn giữa chuyến đi.
- Đảm bảo bạn nhận được mã xác thực khi ở nước ngoài: nếu ngân hàng dùng mã OTP qua tin nhắn, cần bật chuyển vùng hoặc chuyển sang xác thực trong ứng dụng trước khi đi.
- Thêm thẻ vào ví điện tử của điện thoại nếu ngân hàng hỗ trợ, để chạm điện thoại thanh toán, khỏi phải lấy thẻ ra nhiều lần.
- Ghi lại số tổng đài khẩn cấp của ngân hàng, kể cả số gọi từ nước ngoài, để riêng với thẻ.
Nhiều người làm xong hết vẫn bị từ chối giao dịch đầu tiên vì hệ thống chống gian lận của ngân hàng thấy giao dịch lạ ở nước ngoài. Nếu gặp, kiểm tra ứng dụng ngân hàng xem có yêu cầu xác nhận không, hoặc gọi tổng đài.
Các loại phí khi dùng thẻ ở nước ngoài
Mức phí cụ thể khác nhau theo ngân hàng, hạng thẻ và thời điểm, hãy xem biểu phí trên website hoặc ứng dụng ngân hàng của bạn. Bảng dưới mô tả các khoản thường gặp.
| Loại phí | Khi nào phát sinh | Mức thường gặp | Cách giảm |
|---|---|---|---|
| Phí chuyển đổi ngoại tệ | mỗi giao dịch bằng ngoại tệ | khoảng 2–4% giá trị | chọn thẻ có phí thấp hoặc miễn phí ngoại tệ |
| Phí rút tiền mặt ở nước ngoài | rút ATM | một khoản cố định hoặc theo phần trăm, có mức tối thiểu | rút ít lần, mỗi lần vừa đủ |
| Phí của cây ATM nước ngoài | một số nước, một số ngân hàng | vài đô la mỗi lần | chọn ngân hàng không thu, rút ít lần |
| Lãi rút tiền mặt thẻ tín dụng | rút tiền bằng thẻ tín dụng | tính lãi ngay từ ngày rút | dùng thẻ ghi nợ để rút |
| Chênh lệch tỷ giá khi chọn trả bằng tiền Việt (DCC) | chọn trả bằng VND tại máy quẹt | thường cao hơn phí ngoại tệ | luôn chọn tiền địa phương |
Phí chuyển đổi ngoại tệ áp dụng cả khi bạn mua hàng trực tuyến ở trang nước ngoài ngay từ Việt Nam, ví dụ đặt khách sạn trả bằng đô la. Nếu trang đặt phòng cho chọn trả bằng tiền Việt, hãy so tổng tiền hai cách trước khi chọn.
DCC: vì sao luôn chọn trả bằng tiền địa phương
DCC (Dynamic Currency Conversion, chuyển đổi tiền tệ động) là khi máy quẹt thẻ hoặc cây ATM ở nước ngoài hỏi bạn muốn thanh toán bằng tiền địa phương hay bằng tiền Việt Nam. Chọn tiền Việt nghe có vẻ tiện vì thấy ngay số tiền quen thuộc, nhưng khi đó tỷ giá do bên bán hàng hoặc ngân hàng của cây ATM đặt ra, thường kém hơn tỷ giá của tổ chức thẻ khá nhiều.
Nhiều trường hợp, chọn tiền Việt vẫn bị ngân hàng Việt Nam tính phí giao dịch nước ngoài, vì giao dịch vẫn diễn ra ở nước ngoài. Kết quả là bạn chịu cả hai: tỷ giá xấu và phí. Vì vậy, khi nhân viên thu ngân hỏi "pay in your home currency?" hoặc màn hình hiện hai lựa chọn tiền tệ, hãy chọn tiền của nước đang đứng.
Ở cây ATM, màn hình có thể hiện câu kiểu đề nghị "đảm bảo tỷ giá" hoặc "chấp nhận chuyển đổi". Hãy chọn từ chối chuyển đổi (decline conversion), để giao dịch được tính bằng tiền địa phương. Nếu đã lỡ chấp nhận DCC khi quẹt ở cửa hàng, bạn có quyền yêu cầu nhân viên huỷ và quẹt lại bằng tiền địa phương trước khi ký hoặc nhập mã PIN.
Thẻ tín dụng hay thẻ ghi nợ: dùng loại nào cho việc gì
Quẹt mua hàng: thẻ tín dụng thường lợi hơn. Thẻ tín dụng cho bạn thời gian miễn lãi, thường có tính năng bảo vệ giao dịch và khiếu nại tốt hơn. Nếu bị trừ tiền sai, tiền vẫn là tiền của ngân hàng, chưa phải tiền trong tài khoản của bạn. Nhiều thẻ còn hoàn tiền hoặc tích điểm cho chi tiêu nước ngoài.
Rút tiền mặt: dùng thẻ ghi nợ quốc tế. Rút tiền bằng thẻ tín dụng bị tính phí rút cao và tính lãi ngay từ ngày rút, không có thời gian miễn lãi. Thẻ ghi nợ trừ thẳng vào số dư, chỉ chịu phí rút và phí chuyển đổi.
Đặt cọc khách sạn, thuê xe: thẻ tín dụng. Khách sạn và hãng cho thuê xe thường tạm giữ một khoản tiền cọc trên thẻ. Với thẻ ghi nợ, khoản này bị trừ thật vào tài khoản và có thể mất nhiều ngày mới được hoàn lại; với thẻ tín dụng chỉ tạm giữ hạn mức.
Luôn có thẻ dự phòng. Mang hai thẻ của hai ngân hàng, thuộc hai tổ chức thẻ khác nhau nếu được, ví dụ một Visa một Mastercard. Một số nơi chỉ nhận một loại, và nếu một thẻ bị khoá vì nghi gian lận, bạn vẫn còn thẻ kia.
Thanh toán bằng mã QR. Một số ngân hàng Việt Nam đã hỗ trợ quét mã QR thanh toán ở vài nước trong khu vực như Thái Lan, Lào, Campuchia thông qua liên kết giữa các hệ thống thanh toán. Danh sách nước và ngân hàng tham gia thay đổi theo thời gian, hãy kiểm tra trong ứng dụng ngân hàng của bạn trước khi đi.
Mẹo quẹt thẻ an toàn ở nước ngoài
Gian lận thẻ ở nước ngoài thường đến từ những sơ hở nhỏ. Vài thói quen dưới đây giảm phần lớn rủi ro.
- Không để thẻ rời khỏi tầm mắt; ở nhà hàng, đề nghị mang máy quẹt tới bàn hoặc ra quầy cùng nhân viên.
- Ưu tiên chạm thẻ hoặc điện thoại không tiếp xúc thay vì đưa thẻ cho người khác cầm.
- Che bàn phím khi nhập mã PIN, kể cả ở cửa hàng.
- Bật thông báo biến động số dư hoặc thông báo giao dịch thẻ để thấy ngay mọi khoản bị trừ.
- Khi rút ATM, kiểm tra khe đọc thẻ và bàn phím có lỏng, có bộ phận gắn thêm không; nếu nghi ngờ, đổi sang cây khác.
- Không nhập thông tin thẻ trên mạng wifi công cộng không mật khẩu; dùng dữ liệu di động khi đặt vé, đặt phòng.
- Giữ hoá đơn quẹt thẻ ở các nơi chi tiêu lớn đến khi đã đối chiếu sao kê.
Mất thẻ hoặc bị trừ tiền lạ ở nước ngoài: làm ngay
Phản ứng trong vài phút đầu quyết định bạn có giữ được tiền hay không.
- Khoá thẻ tạm thời ngay trong ứng dụng ngân hàng; phần lớn ứng dụng có nút khoá thẻ trong mục quản lý thẻ.
- Gọi tổng đài ngân hàng để báo mất và yêu cầu khoá vĩnh viễn nếu cần; nói rõ bạn đang ở nước nào, giao dịch nào không phải của bạn.
- Nếu thẻ bị cây ATM nuốt, ghi lại địa chỉ cây, thời gian, tên ngân hàng sở hữu cây, rồi báo ngân hàng phát hành.
- Với giao dịch lạ, làm thủ tục khiếu nại (tra soát) với ngân hàng càng sớm càng tốt; thời hạn khiếu nại có giới hạn.
- Nếu bị trộm cắp, báo cảnh sát địa phương và xin biên bản; giấy này cần cho ngân hàng và công ty bảo hiểm.
- Chuyển sang dùng thẻ dự phòng và tiền mặt đã cất riêng; một số ngân hàng hỗ trợ phát hành lại thẻ, nhưng thường gửi về Việt Nam.
Thói quen tốt là chụp mặt trước của thẻ (che số CVV ở mặt sau) và lưu riêng, để khi báo mất bạn đọc được số thẻ và tên ngân hàng ngay.
Câu hỏi thường gặp
Thẻ ATM nội địa có dùng được ở nước ngoài không?
Thẻ chỉ mang logo Napas thường không quẹt hay rút được ở nước ngoài. Một số ngân hàng cho phép quét mã QR thanh toán ở vài nước trong khu vực qua ứng dụng, không cần thẻ quốc tế. Muốn chắc chắn, nên mở một thẻ ghi nợ quốc tế, nhiều ngân hàng cấp nhanh và phí thấp.
Phí chuyển đổi ngoại tệ là gì?
Đó là khoản phí ngân hàng thu khi bạn thanh toán bằng một loại tiền khác tiền Việt, tính theo phần trăm giá trị giao dịch, thường khoảng 2–4%. Phí được cộng vào sao kê cùng giao dịch hoặc thành một dòng riêng. Một số thẻ quảng cáo miễn hoặc giảm phí này, hãy đọc kỹ điều kiện.
Khi quẹt thẻ ở nước ngoài nên chọn tiền Việt hay tiền địa phương?
Nên chọn tiền địa phương. Chọn tiền Việt là chấp nhận dịch vụ chuyển đổi của bên bán với tỷ giá thường kém hơn, đồng thời vẫn có thể bị ngân hàng thu phí giao dịch nước ngoài. Nếu nhân viên tự chọn tiền Việt, bạn có quyền yêu cầu quẹt lại.
Đi nước ngoài có cần báo ngân hàng không?
Phần lớn ngân hàng không yêu cầu báo trước, nhưng bạn cần bật chức năng thanh toán quốc tế trong ứng dụng và kiểm tra cách nhận mã xác thực khi ở nước ngoài. Nếu đi dài ngày hoặc chi tiêu lớn, gọi tổng đài báo trước giúp hạn chế việc thẻ bị khoá do nghi gian lận.
Có nên rút tiền mặt bằng thẻ tín dụng ở nước ngoài không?
Chỉ nên dùng khi khẩn cấp. Rút tiền bằng thẻ tín dụng bị tính phí rút, phí chuyển đổi ngoại tệ và tính lãi ngay từ ngày rút, không được hưởng thời gian miễn lãi. Rút bằng thẻ ghi nợ quốc tế rẻ hơn nhiều.
Thanh toán khách sạn ở nước ngoài bị giữ tiền cọc bao lâu thì hoàn?
Khoản cọc thường được giải toả sau khi trả phòng, nhưng thời gian về lại tài khoản tuỳ ngân hàng, có thể vài ngày đến vài tuần, nhất là với thẻ ghi nợ. Nếu quá lâu, liên hệ khách sạn xin xác nhận đã huỷ giữ cọc rồi gửi cho ngân hàng.
