Có bốn nhóm nguồn hàng sỉ chính: chợ đầu mối (dễ vào, lấy ít được, giá trung bình), xưởng sản xuất (giá tốt nhất, nhưng đòi số lượng lớn), đại lý cấp 1 của nhãn hàng (hàng chính hãng, có hoá đơn, biên lợi nhuận mỏng) và sàn sỉ online trong, ngoài nước (nhiều lựa chọn, rủi ro cao nhất về chất lượng và lừa đảo). Người mới nên bắt đầu ở chợ đầu mối hoặc nhà phân phối có cửa hàng thật, rồi mới lên xưởng khi đã biết mẫu nào bán chạy.
Nguồn hàng tốt không chỉ là rẻ. Đó là nguồn cho giá ổn định, chất lượng đồng đều giữa các lô, đổi được hàng lỗi và giao đúng hẹn. Bài này so sánh từng nguồn, rồi đi vào cách đánh giá nhà cung cấp, lấy mẫu, kiểm hàng và những dấu hiệu lừa đảo chuyển khoản trước.
So sánh bốn nhóm nguồn hàng sỉ
Mỗi nguồn hợp với một giai đoạn. Bảng dưới so sánh ở mức chung; con số cụ thể khác nhau theo ngành hàng.
| Nguồn | Giá | Số lượng tối thiểu | Đổi trả, giấy tờ | Hợp với ai |
|---|---|---|---|---|
| Chợ đầu mối, chợ sỉ | Trung bình, mặc cả được | Thấp, có nơi lấy theo ri hoặc vài chiếc | Đổi lỗi tuỳ mối, ít hoá đơn | Người mới, cần thử nhiều mẫu |
| Xưởng sản xuất | Thấp nhất | Cao, thường tính theo trăm, nghìn sản phẩm mỗi mẫu | Thoả thuận trong hợp đồng | Đã biết mẫu bán chạy, muốn làm hàng riêng |
| Đại lý cấp 1, nhà phân phối | Theo bảng giá hãng | Vừa phải | Có hoá đơn, đổi trả theo chính sách hãng | Bán hàng thương hiệu, cần giấy tờ rõ |
| Sàn sỉ trong nước | Khá tốt | Từ vài sản phẩm | Theo chính sách sàn | Bán online, vốn nhỏ |
| Sàn sỉ nước ngoài, nhập qua đơn vị vận chuyển | Rẻ ở nơi bán, cộng phí vận chuyển và thuế | Tuỳ người bán | Đổi trả khó, mất thời gian | Đã có kinh nghiệm, chịu được rủi ro lô hàng |
Đừng so giá đơn lẻ. Hãy so giá về tới kho: giá mua cộng phí vận chuyển, phí đóng gói, thuế (nếu có), tỷ lệ hàng lỗi phải bỏ và tiền vốn nằm chết khi phải nhập số lượng lớn. Một mẫu rẻ hơn 10% ở xưởng nhưng buộc nhập gấp năm lần nhu cầu thường đắt hơn mua ở chợ.
Chợ đầu mối và xưởng: lấy hàng trực tiếp thế nào
Ở chợ đầu mối, người mua quen thường đi sớm, khi mối còn đủ hàng và chưa đông. Lần đầu nên đi xem nhiều sạp trước khi mua, chụp ảnh mẫu, hỏi giá theo số lượng (giá lẻ, giá ri, giá bao/kiện) và hỏi rõ chính sách đổi hàng lỗi. Mua ít ở hai ba mối để so sánh, sau vài lần mới dồn đơn cho mối tốt nhất. Mối quen sẽ báo hàng mới sớm, giữ hàng cho bạn và chịu đổi lỗi dễ hơn.
Xưởng thì khác. Xưởng sống bằng đơn lớn nên ít quan tâm người lấy vài chục chiếc. Cách tiếp cận hợp lý là: đến tận nơi, xem dây chuyền và hàng đang làm cho khách khác, hỏi số lượng tối thiểu cho mỗi mẫu, mỗi màu, thời gian sản xuất và điều kiện đặt cọc. Nhiều xưởng chấp nhận làm số lượng ít hơn nếu bạn dùng chất liệu có sẵn của họ thay vì đặt chất liệu riêng.
Khi làm với xưởng, luôn có văn bản ghi rõ quy cách: chất liệu, kích thước, màu, dung sai, cách đóng gói, ngày giao, tỷ lệ lỗi chấp nhận được và xử lý khi vượt tỷ lệ đó. Giữ lại một sản phẩm mẫu đã duyệt, có chữ ký hai bên, để đối chiếu khi nhận lô lớn. Không có mẫu đối chứng thì khi hàng khác đi, bạn không có gì để khiếu nại.
Nhập hàng online trong nước và từ nước ngoài
Sàn sỉ và các nhóm nguồn hàng trên mạng xã hội giúp người ở tỉnh lấy được hàng mà không cần đi xa. Đổi lại, bạn không cầm được hàng trước khi trả tiền. Ưu tiên người bán có cửa hàng hoặc kho có địa chỉ thật, có lịch sử bán lâu, có đánh giá từ người mua sỉ khác. Đơn đầu tiên luôn nhỏ, đủ để kiểm chất lượng và thời gian giao.
Nhập từ nước ngoài, phổ biến nhất là từ Trung Quốc, thường đi qua các đơn vị đặt hàng hộ và vận chuyển. Giá trên trang bán chỉ là một phần. Bạn còn trả phí dịch vụ đặt hộ, phí vận chuyển quốc tế tính theo cân nặng hoặc thể tích, phí vận chuyển nội địa hai đầu, thuế và các nghĩa vụ hải quan nếu hàng đi chính ngạch. Hàng cồng kềnh nhẹ thường bị tính theo thể tích nên chi phí vận chuyển có thể vượt cả giá hàng.
Một số nhóm hàng như thực phẩm, mỹ phẩm, đồ chơi trẻ em, thiết bị điện có yêu cầu riêng về công bố, ghi nhãn, kiểm tra chất lượng. Trước khi nhập để bán, hãy tìm hiểu quy định áp dụng cho đúng mặt hàng, vì hàng không đủ giấy tờ có thể bị xử phạt hoặc bị sàn gỡ. Quy định thay đổi theo thời gian, nên kiểm tra nguồn chính thức hoặc hỏi đơn vị tư vấn trước khi đặt lô lớn.
Đánh giá nhà cung cấp và lấy mẫu
Trước khi đặt đơn lớn với một nguồn mới, đi qua đủ các bước sau. Mất thêm một hai tuần nhưng tránh được lô hàng hàng chục triệu nằm kho.
- Lập danh sách ít nhất ba nhà cung cấp cho cùng một mặt hàng, để có thể so sánh và có người thay thế khi một nguồn đứt.
- Kiểm tra thông tin pháp lý: tên hộ kinh doanh hoặc công ty, mã số thuế, địa chỉ. Tra mã số thuế trên trang tra cứu của cơ quan thuế để xem đơn vị còn hoạt động và địa chỉ có khớp không.
- Hỏi người đã mua: xin liên hệ một hai khách sỉ khác, hoặc tìm phản hồi trong các nhóm buôn bán cùng ngành.
- Đặt mẫu và trả tiền mẫu. Đặt đúng phân loại bạn định nhập nhiều nhất; dùng thử, giặt thử, đo thử như khách sẽ dùng.
- Đặt một đơn nhỏ thật sự trước đơn lớn, để kiểm tra hàng giao có giống mẫu không và đóng gói có đạt không.
- Thoả thuận bằng văn bản về giá, quy cách, thời gian giao, đổi trả hàng lỗi, ai chịu phí vận chuyển khi trả lỗi.
- Theo dõi ba đơn đầu: tỷ lệ lỗi, độ đúng hẹn, cách họ xử lý khi có vấn đề. Đó mới là thước đo uy tín thật.
Giữ quan hệ với nguồn hàng sau khi đã chọn
Tìm được nguồn tốt rồi, việc tiếp theo là giữ cho họ coi bạn là khách đáng ưu tiên. Với người bán sỉ, khách đáng ưu tiên là người trả tiền đúng hẹn, đặt hàng đều, báo trước kế hoạch và ít đổi ý. Bạn không cần mua nhiều nhất để được đối xử tốt; bạn cần dễ làm việc nhất. Báo trước cho nhà cung cấp mùa cao điểm sắp tới, số lượng dự kiến, để họ giữ hàng hoặc chuẩn bị nguyên liệu.
Mỗi quý, xem lại sổ nhập hàng: giá từng nguồn có tăng không, tỷ lệ lỗi thế nào, có bao nhiêu lần giao trễ. Nếu một nguồn liên tục trễ hoặc lỗi tăng, nói thẳng với họ kèm số liệu, cho một thời hạn cải thiện và đồng thời tăng dần đơn cho nguồn dự phòng. Quan hệ tốt không có nghĩa là bỏ qua lỗi; nói rõ bằng con số giúp hai bên giữ được làm ăn lâu dài.
Kiểm hàng khi nhận: làm gì trong 30 phút đầu
Nhiều khiếu nại thất bại chỉ vì người nhận không có bằng chứng. Thói quen dưới đây nên áp dụng cho mọi lô hàng, kể cả từ mối quen:
- Quay video liền mạch khi mở thùng, thấy rõ tem niêm phong, mã vận đơn và quá trình lấy hàng ra. Không cắt ghép, không tắt giữa chừng.
- Đếm số lượng theo từng phân loại và đối chiếu với phiếu giao hoặc tin nhắn chốt đơn.
- Kiểm xác suất chất lượng: lô nhỏ thì kiểm hết; lô lớn lấy ngẫu nhiên ở nhiều thùng, không chỉ thùng trên cùng. So với mẫu đã duyệt về màu, kích thước, đường may, mùi, hạn dùng.
- Ghi lại hàng lỗi bằng ảnh có đặt cạnh thước hoặc mẫu đối chứng, báo nhà cung cấp trong thời hạn đã thoả thuận, thường là trong vài ngày.
- Tách riêng hàng lỗi, không bán và không dùng cho đến khi hai bên chốt cách xử lý.
- Cập nhật sổ nhập hàng: ngày, số lượng, giá, tỷ lệ lỗi. Sau vài tháng, sổ này cho bạn biết nguồn nào thật sự rẻ.
Dấu hiệu lừa đảo chuyển khoản trước
Giá rẻ bất thường so với mặt bằng chung. Hàng thương hiệu rẻ hơn hẳn giá đại lý, hoặc rẻ hơn mọi nguồn khác 30–40%, gần như luôn có vấn đề: hàng giả, hàng lỗi hoặc không có hàng.
Chỉ nhận chuyển khoản trước toàn bộ, từ chối giao thu tiền hay đặt cọc một phần. Người bán thật thường chấp nhận cọc một phần cho khách mới, hoặc cho xem hàng tại kho.
Tài khoản nhận tiền mang tên cá nhân khác hẳn tên cửa hàng, hoặc đổi số tài khoản giữa chừng với lý do “tài khoản cũ bị lỗi”.
Trang bán mới lập, ảnh lấy từ nơi khác, bình luận toàn khen chung chung. Tìm kiếm ngược ảnh sản phẩm trên mạng để xem ảnh đó có xuất hiện ở các trang khác không.
Thúc ép chốt nhanh: “chỉ còn hôm nay”, “lô cuối”, “anh chị khác đang đợi”. Người bán sỉ đàng hoàng không cần ép.
Cách tự bảo vệ: đơn đầu nhỏ, thanh toán qua sàn hoặc kênh có giữ tiền khi có thể, lưu toàn bộ tin nhắn và biên lai. Nếu bị lừa, giữ bằng chứng và trình báo cơ quan công an nơi cư trú.
Câu hỏi thường gặp
Người mới vốn ít nên lấy hàng ở đâu?
Nên bắt đầu ở chợ đầu mối hoặc nhà phân phối có cửa hàng thật, nơi cho lấy số lượng nhỏ và xem hàng tận tay. Giai đoạn đầu quan trọng là thử được nhiều mẫu để biết khách thích gì, chưa phải ép giá thấp nhất. Khi đã có mẫu bán đều, mới tính chuyện làm với xưởng.
Lấy hàng tận xưởng có luôn rẻ hơn không?
Giá mỗi sản phẩm thường rẻ hơn, nhưng xưởng đòi số lượng lớn, thời gian sản xuất lâu và bạn phải đặt cọc. Nếu hàng bán chậm, tiền nằm trong kho và rủi ro tồn hàng lớn. Chỉ nên lên xưởng với mẫu đã chứng minh bán được.
Nhập hàng Trung Quốc về bán có cần giấy tờ không?
Tuỳ cách nhập và mặt hàng. Hàng đi chính ngạch có tờ khai hải quan và hoá đơn, thuận lợi khi bán trên sàn hoặc cần chứng minh nguồn gốc. Một số mặt hàng có yêu cầu riêng về nhãn, công bố, kiểm tra chất lượng. Nên kiểm tra quy định hiện hành trước khi nhập số lượng lớn.
Nhận hàng lỗi mà nhà cung cấp không chịu đổi thì làm sao?
Trước hết đưa video mở thùng, ảnh lỗi và thoả thuận ban đầu ra để thương lượng. Nếu mua qua sàn, mở khiếu nại trên sàn trong thời hạn quy định. Mua ngoài sàn mà không có thoả thuận bằng văn bản thì rất khó đòi, đó là lý do nên chốt chính sách đổi lỗi trước khi trả tiền.
Có nên chỉ lấy hàng từ một nguồn duy nhất?
Không nên. Một nguồn duy nhất giúp được giá tốt hơn nhưng khi họ hết hàng, tăng giá hoặc ngừng bán, cửa hàng của bạn đứng theo. Nên có ít nhất một nguồn dự phòng cho các mặt hàng bán chạy nhất, kể cả khi giá nhỉnh hơn chút.
Làm sao thương lượng được giá sỉ tốt hơn?
Mua đều đặn, thanh toán đúng hẹn và cho nhà cung cấp biết sản lượng dự kiến hằng tháng. Hỏi mức giá theo bậc số lượng để biết ngưỡng nào được giảm. Đề nghị đổi điều kiện khác thay vì chỉ ép giá: nhận hàng tại kho, đóng gói đơn giản hơn, đặt trước dài hạn.
