Đăng ký tên miền gồm năm bước: tra xem tên còn trống, chọn nhà đăng ký được công nhận, khai thông tin chủ thể (người hoặc tổ chức đứng tên), thanh toán, rồi hoàn tất hồ sơ và xác thực. Tên miền quốc tế như .com thường xong trong mười lăm phút. Tên miền .vn cần thêm bước khai báo và xác thực thông tin định danh, có thể mất từ vài giờ đến vài ngày tuỳ hồ sơ.
Điều quan trọng nhất không nằm ở thao tác mà ở chỗ ai đứng tên. Tên miền phải đứng tên chính bạn hoặc công ty bạn, gắn với email bạn đọc hằng ngày, và tài khoản quản trị phải nằm trong tay bạn. Rất nhiều vụ mất tên miền bắt đầu từ chỗ để bên làm web "đăng ký giùm". Dưới đây là từng bước chi tiết và những gì cần chuẩn bị.
Chuẩn bị trước khi đăng ký
Gom đủ những thứ sau trước khi mở trang đăng ký, để không phải bỏ dở giữa chừng và để hồ sơ khai đúng ngay từ đầu:
- Ba đến năm tên ứng viên đã thử đọc cho người khác gõ, phòng khi tên đầu tiên đã có chủ.
- Một email lâu dài bạn đọc thường xuyên, không phải email của nhân viên hay của bên làm web. Nếu là công ty, nên dùng một hộp thư chung kiểu quản trị mà nhiều người có thể theo dõi.
- Số điện thoại của chính người đứng tên, để nhận mã xác thực và cuộc gọi xác minh nếu có.
- Với cá nhân đăng ký .vn: căn cước hoặc giấy tờ tuỳ thân còn hạn; thông tin khai phải khớp giấy tờ.
- Với tổ chức đăng ký .vn: tên đầy đủ đúng giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, mã số thuế, địa chỉ trụ sở, thông tin người đại diện.
- Phương thức thanh toán: chuyển khoản, ví điện tử hoặc thẻ; đăng ký ở nhà cung cấp nước ngoài thường cần thẻ thanh toán quốc tế.
Hãy quyết định trước bạn muốn đăng ký mấy năm. Đăng ký một năm thì vốn ban đầu ít, nhưng đăng ký nhiều năm giúp tránh quên gia hạn và thường có giá trung bình mỗi năm dễ chịu hơn. Với tên chính của doanh nghiệp, nhiều người chọn từ hai đến năm năm cho lần đầu.
Năm bước đăng ký tên miền
Giao diện mỗi nhà đăng ký khác nhau, tên nút có thể gọi là Kiểm tra, Tra cứu hay Tìm tên miền, nhưng trình tự gần như giống nhau:
- Tra cứu tên. Gõ tên muốn đăng ký vào ô tra cứu trên trang của nhà đăng ký, hệ thống báo tên nào còn trống ở các đuôi khác nhau. Tên báo "đã được đăng ký" là có chủ; tên báo trống thì có thể mua ngay. Với tên đẹp, đừng tra rồi để vài tuần.
- Chọn đuôi và số năm. Thêm tên vào giỏ, chọn thời hạn. Đọc kỹ dòng giá gia hạn, không chỉ giá năm đầu. Bỏ chọn những dịch vụ đi kèm bạn chưa cần như hosting, email, bảo vệ thương hiệu; có thể mua sau.
- Tạo tài khoản quản trị. Dùng email lâu dài đã chuẩn bị, đặt mật khẩu mạnh không trùng nơi khác, bật xác thực hai lớp ngay khi tài khoản được tạo nếu nhà đăng ký có.
- Khai thông tin chủ thể. Chọn đúng loại cá nhân hay tổ chức. Họ tên, địa chỉ, số giấy tờ phải khớp giấy tờ thật; với tổ chức, tên phải là tên pháp nhân chứ không phải tên cửa hàng. Thông tin sai có thể khiến tên miền bị tạm ngưng hoặc gặp khó khi cần chứng minh quyền sở hữu.
- Thanh toán và hoàn tất xác thực. Sau khi thanh toán, kiểm tra email: tên miền quốc tế thường có thư yêu cầu bấm xác nhận địa chỉ email trong một khoảng thời gian nhất định, bỏ qua có thể bị tạm khoá. Với .vn, làm tiếp bản khai và các bước xác thực định danh theo hướng dẫn của nhà đăng ký.
Khi mọi bước xong, tên miền sẽ hiện trong danh sách dịch vụ của tài khoản cùng ngày hết hạn. Đó là lúc bạn kiểm tra lại phần thông tin chủ thể một lần nữa, chụp lại màn hình hoặc tải hoá đơn, chứng từ thanh toán để lưu.
Bản khai và xác thực với tên miền .vn
Tên miền .vn do VNNIC quản lý và được đăng ký qua các nhà đăng ký mà VNNIC công nhận. Danh sách nhà đăng ký được công nhận có công bố công khai trên trang của VNNIC; trước khi mua ở một nơi lạ, bạn nên kiểm tra họ có trong danh sách đó không, hoặc họ là đại lý của nhà đăng ký nào.
Khác với tên miền quốc tế, chủ thể .vn phải khai bản khai đăng ký tên miền với thông tin định danh đầy đủ. Hiện nay việc khai thường làm trực tuyến ngay trên trang của nhà đăng ký, có thể kèm xác thực bằng giấy tờ tuỳ thân hoặc chữ ký số với tổ chức. Cách làm cụ thể đã thay đổi nhiều lần theo các văn bản quy định, nên hãy làm theo hướng dẫn hiện hành của nhà đăng ký và đối chiếu trên trang chính thức của VNNIC khi cần.
Người đăng ký tự chịu trách nhiệm về tên miền mình chọn: không được đăng ký tên vi phạm quyền của người khác hoặc trái quy định pháp luật, và phải cập nhật khi thông tin thay đổi, ví dụ công ty đổi địa chỉ hay đổi tên. Thông tin định danh sai lệch có thể là căn cứ để tên miền bị tạm ngưng.
Một lợi thế của cách làm này là quyền sở hữu rõ ràng. Khi có tranh chấp, hồ sơ chủ thể là bằng chứng mạnh nhất, nên đừng tiếc vài phút khai cẩn thận.
Lỗi hay gặp khi khai: gõ tên công ty viết tắt thay cho tên đầy đủ trên giấy phép, ghi địa chỉ cửa hàng thay cho địa chỉ trụ sở đăng ký, hoặc để số điện thoại của nhân viên kỹ thuật. Mỗi chỗ lệch nhỏ đều có thể khiến hồ sơ bị trả lại yêu cầu sửa, kéo dài thời gian kích hoạt. Trước khi bấm gửi, đặt giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc căn cước cạnh màn hình và dò từng dòng.
Đứng tên chính mình, đừng để bên làm web đứng tên
Vì sao đây là lỗi phổ biến nhất. Nhiều đơn vị làm web nhận làm trọn gói, tự đăng ký tên miền bằng tài khoản và thông tin của họ cho nhanh. Website chạy vài năm êm ả, đến khi bạn muốn đổi đơn vị khác hoặc họ ngừng hoạt động, bạn mới phát hiện mình không có quyền gì với tên miền.
Yêu cầu cụ thể khi thuê làm web. Ghi rõ trong hợp đồng hoặc tin nhắn trao đổi: tên miền đăng ký đúng tên cá nhân hoặc công ty bạn, email liên hệ là email của bạn, và bạn được giao tài khoản quản trị tên miền. Bên làm web có thể được cấp quyền kỹ thuật để sửa DNS, nhưng không đứng tên.
Nếu đã lỡ để người khác đứng tên. Đề nghị họ làm thủ tục chuyển chủ thể sang bạn càng sớm càng tốt, lúc quan hệ còn tốt. Với .vn, thủ tục chuyển đổi chủ thể làm qua nhà đăng ký, cần sự đồng ý của chủ cũ. Để càng lâu, càng khó liên lạc và càng khó chứng minh.
Người trả tiền không phải là chủ. Hoá đơn đứng tên bạn không có nghĩa tên miền thuộc về bạn. Người có quyền là chủ thể ghi trong hồ sơ đăng ký. Hãy tra thông tin tên miền để kiểm tra trường chủ thể ngay sau khi mua.
Việc cần làm ngay sau khi đăng ký xong
Tên miền vừa mua cũng giống chìa khoá nhà mới nhận: làm vài việc ngay hôm nay sẽ đỡ rất nhiều rắc rối về sau.
- Lưu thông tin tài khoản quản trị vào trình quản lý mật khẩu hoặc sổ cất kỹ: tên đăng nhập, email đăng ký, nhà đăng ký, ngày hết hạn. Đừng để chỉ một nhân viên biết.
- Bật xác thực hai lớp cho tài khoản quản trị và cho cả hộp thư dùng để đăng ký.
- Bật khoá chuyển đổi (thường gọi là khoá chuyển nhà đăng ký) nếu nhà đăng ký cung cấp, để không ai chuyển tên miền đi khi chưa có sự đồng ý của bạn.
- Đặt lịch nhắc gia hạn trên điện thoại khoảng 30 ngày và 7 ngày trước hạn, hoặc bật tự động gia hạn với phương thức thanh toán còn hạn dài.
- Tra thông tin tên miền để xác nhận chủ thể, ngày hết hạn và trạng thái hiển thị đúng như bạn khai.
- Trỏ tên miền về hosting hoặc nền tảng làm web khi đã sẵn sàng; trong lúc chưa có web, có thể để trang đỗ mặc định.
Cất cả hoá đơn, chứng từ thanh toán và email xác nhận đăng ký vào một thư mục riêng. Khi cần chứng minh quyền sở hữu hoặc làm thủ tục chuyển nhà cung cấp, những giấy tờ này giúp mọi việc nhanh hơn nhiều.
Câu hỏi thường gặp
Đăng ký tên miền ở nhà cung cấp nước ngoài có được không?
Với tên miền quốc tế như .com thì được, nhiều người vẫn làm. Bạn cần đọc giao diện tiếng Anh, thường phải có thẻ thanh toán quốc tế và tự lo gia hạn. Tên miền .vn thì phải qua nhà đăng ký được VNNIC công nhận, trong hoặc ngoài nước.
Một người được đăng ký bao nhiêu tên miền?
Không có giới hạn chung về số lượng, miễn bạn đăng ký đúng thủ tục và tên không vi phạm quyền của người khác. Tuy vậy mỗi tên đều tốn phí gia hạn hằng năm, nên chỉ giữ những tên thật sự dùng hoặc cần bảo vệ.
Có đăng ký tên miền thay cho công ty bằng tên cá nhân được không?
Về kỹ thuật thì được, nhưng nên tránh. Khi người đó nghỉ việc hoặc có mâu thuẫn, công ty khó đòi lại tên miền. Nếu tên miền dùng cho hoạt động của công ty, nên cho công ty đứng tên ngay từ đầu.
Đăng ký tên miền rồi có huỷ lấy lại tiền được không?
Phần lớn nhà đăng ký không hoàn tiền sau khi tên miền đã được kích hoạt, vì phí đã nộp cho đơn vị quản lý gốc. Một số tên miền quốc tế có khoảng thời gian ngắn cho phép huỷ, tuỳ chính sách từng nơi. Hãy đọc điều khoản trước khi bấm thanh toán.
Tại sao tên miền báo còn trống nhưng không đăng ký được?
Có thể tên thuộc danh sách hạn chế hoặc dành riêng, đang trong giai đoạn chờ xoá, hoặc vi phạm quy tắc đặt tên. Với .vn, một số tên liên quan tới cơ quan nhà nước hay tên địa danh có quy định riêng. Nhà đăng ký sẽ báo lý do cụ thể khi xử lý hồ sơ.
