Chuyển tên miền là đổi nhà đăng ký đang quản lý tên miền của bạn sang một nhà đăng ký khác, tên miền vẫn thuộc về bạn và không đổi tên. Với tên miền quốc tế như .com, .net, bạn cần bốn thứ: tên miền đã đăng ký hoặc chuyển gần nhất quá khoảng 60 ngày, còn hạn, đã mở khoá chuyển, và có mã chuyển (mã EPP, còn gọi auth code). Tên miền .vn đi theo quy trình riêng do VNNIC quy định, chỉ chuyển giữa các nhà đăng ký được công nhận.
Phần lớn sự cố khi chuyển không nằm ở thủ tục mà ở DNS: nhà đăng ký cũ đang giữ luôn các bản ghi của website và email, chuyển xong bản ghi biến mất, web sập và thư ngừng về. Vì thế việc đầu tiên trước khi bấm bất cứ nút nào là chép lại toàn bộ bản ghi DNS.
Bài dưới đi qua lý do nên và không nên chuyển, điều kiện, cách lấy mã, các bước cho tên miền quốc tế và .vn, và danh sách kiểm tra để website, email chạy liền mạch.
Khi nào nên chuyển, khi nào chưa nên
Lý do phổ biến để chuyển: gom mọi tên miền về một chỗ cho dễ quản lý và khỏi quên gia hạn; giá gia hạn ở nhà cũ cao hơn nhiều so với năm đầu; nhà cũ hỗ trợ chậm, giao diện quản lý DNS thiếu tính năng; hoặc tên miền đang đứng tên người làm web thuê và bạn muốn lấy về tài khoản của chính mình.
Nhưng có lúc chưa nên chuyển. Nếu tên miền sắp hết hạn trong vài ngày, gia hạn ở nhà cũ trước rồi chuyển sau, vì quá trình chuyển có thể mất tới một tuần và một số nhà đăng ký từ chối chuyển khi sát hạn. Nếu bạn đang giữa đợt chạy quảng cáo lớn, mùa cao điểm bán hàng, hãy chờ lúc thấp điểm. Nếu lý do duy nhất là muốn đổi hosting, bạn không cần chuyển tên miền: chỉ đổi bản ghi DNS trỏ sang hosting mới là đủ, tên miền vẫn ở nhà đăng ký cũ.
Phân biệt ba thứ hay bị gộp làm một: nhà đăng ký (nơi bạn trả tiền giữ tên miền), nơi quản lý DNS (nơi khai bản ghi A, MX, có thể là nhà đăng ký, hosting hoặc dịch vụ DNS riêng), và hosting (nơi đặt website). Chuyển tên miền chỉ đổi thứ nhất; nhưng nếu thứ hai đang nằm ở nhà đăng ký cũ, nó sẽ bị kéo theo.
Điều kiện để chuyển tên miền quốc tế
Quy định chung do ICANN đặt cho các đuôi quốc tế phổ biến; từng nhà đăng ký có thể thêm điều kiện riêng và chính sách có thể được điều chỉnh, nên đọc trang hướng dẫn của cả hai bên trước khi làm.
- Thời gian tối thiểu: thường phải quá 60 ngày kể từ khi đăng ký mới, chuyển nhà đăng ký gần nhất, hoặc thay đổi thông tin chủ thể có kích hoạt khoá chuyển.
- Còn hạn: tên miền đã hết hạn, đang trong thời gian chuộc lại thì phải gia hạn hoặc chuộc ở nhà cũ trước.
- Đã mở khoá: trạng thái khoá chuyển (thường hiển thị là clientTransferProhibited khi tra thông tin tên miền) phải được tắt trong trang quản lý.
- Có mã EPP: chuỗi ký tự ngẫu nhiên do nhà cũ cấp, dùng như mật khẩu xác nhận bạn đồng ý chuyển.
- Email chủ thể nhận được thư: một số nhà đăng ký gửi thư xác nhận hoặc thông báo chuyển tới email đăng ký; email cũ đã chết thì cập nhật trước.
- Không có tranh chấp, không bị khoá vì nợ phí hay vi phạm.
Khi chuyển tên miền quốc tế, nhà đăng ký mới thường thu phí tương đương một năm gia hạn và cộng thêm một năm vào ngày hết hạn hiện tại, nên bạn không mất số ngày còn lại. Một số đuôi quốc gia không theo quy tắc này.
Các bước chuyển tên miền quốc tế an toàn
Thứ tự dưới đây giúp website và email không gián đoạn một phút nào:
- Chép toàn bộ bản ghi DNS ở nơi đang quản lý: A, AAAA, CNAME, MX, TXT (SPF, DKIM, DMARC, mã xác minh dịch vụ), SRV nếu có. Chụp màn hình hoặc xuất tệp vùng nếu giao diện cho phép.
- Quyết định nơi quản lý DNS sau khi chuyển. An toàn nhất là chuyển DNS sang nơi mới (nhà đăng ký mới hoặc dịch vụ DNS riêng) trước: tạo lại đủ bản ghi ở nơi mới, đổi nameserver, chờ một hai ngày cho ổn định, rồi mới chuyển tên miền.
- Tắt ẩn thông tin chủ thể tạm thời nếu nhà cũ yêu cầu, và kiểm tra email chủ thể còn nhận thư.
- Mở khoá chuyển và lấy mã EPP trong trang quản lý ở nhà cũ. Có nơi hiển thị mã ngay, có nơi gửi qua email, có nơi phải mở yêu cầu hỗ trợ.
- Đặt lệnh chuyển ở nhà mới, nhập tên miền và mã EPP, thanh toán phí chuyển.
- Xác nhận qua email nếu được hỏi. Nếu nhà cũ không chủ động từ chối, quá trình thường tự hoàn tất trong khoảng 5 ngày; nhiều nơi cho phép xác nhận sớm để xong trong vài giờ.
- Kiểm tra sau chuyển: tên miền hiện trong tài khoản mới, ngày hết hạn đã cộng thêm, bật lại khoá chuyển, bật tự động gia hạn, website và email vẫn chạy.
Sau khi chuyển thành công, tên miền thường lại bị khoá chuyển khoảng 60 ngày. Đừng lên kế hoạch chuyển tiếp ngay nếu chưa chắc nhà mới hợp.
Chuyển tên miền .vn: những điểm khác
Tên miền .vn và các đuôi như .com.vn, .net.vn do VNNIC (Trung tâm Internet Việt Nam) quản lý, chỉ được đăng ký và duy trì qua các nhà đăng ký được VNNIC công nhận. Vì vậy bạn chỉ chuyển được giữa các nhà đăng ký này, không chuyển ra một nhà đăng ký nước ngoài không có tư cách quản lý .vn.
Quy trình chuyển .vn nói chung gồm: chủ thể tên miền liên hệ nhà đăng ký mới, cung cấp thông tin tên miền và giấy tờ định danh (cá nhân hay tổ chức đứng tên), nhà đăng ký mới làm yêu cầu chuyển, nhà đăng ký cũ xác nhận hoặc cấp mã chuyển, rồi hệ thống của VNNIC ghi nhận. Thông tin chủ thể khai khi đăng ký phải trùng với người yêu cầu chuyển; nếu tên miền đứng tên một công ty đã đổi tên, hoặc đứng tên người khác, phải xử lý việc đổi chủ thể trước.
Chi tiết như hồ sơ cần nộp, thời gian xử lý, có mất phí chuyển hay không có thể thay đổi theo quy định hiện hành và theo từng nhà đăng ký. Trước khi làm, hỏi nhà đăng ký mới danh sách giấy tờ chính xác, và kiểm tra thông tin chủ thể hiện tại của tên miền qua công cụ tra cứu của VNNIC. Nguyên tắc chép DNS và chuyển DNS trước vẫn áp dụng y hệt tên miền quốc tế.
Bảng kiểm các bản ghi DNS phải chép trước khi chuyển
Mở trang quản lý DNS hiện tại và đối chiếu từng loại dưới đây. Giá trị trong cột ví dụ chỉ để minh hoạ dạng thức.
| Loại bản ghi | Ví dụ giá trị | Quên thì chuyện gì xảy ra |
|---|---|---|
| A, AAAA | Tên @ và www trỏ IP hosting, như 203.0.113.10 | Website không vào được |
| CNAME | Tên shop trỏ tới địa chỉ của nền tảng bán hàng | Tên miền phụ, cửa hàng trên nền tảng thuê bao ngừng chạy |
| MX | Máy chủ thư với độ ưu tiên 10, 20 | Thư gửi tới bị trả về hoặc thất lạc |
| TXT cho SPF, DKIM, DMARC | Chuỗi bắt đầu bằng v=spf1, v=DKIM1, v=DMARC1 | Thư gửi đi vào spam hoặc bị từ chối |
| TXT xác minh dịch vụ | Chuỗi xác minh của Search Console, dịch vụ email, mạng xã hội | Mất xác minh, công cụ thống kê và quản trị báo lỗi |
| SRV, CAA và loại khác | Bản ghi cho dịch vụ gọi điện, giới hạn tổ chức cấp chứng chỉ | Dịch vụ liên quan ngừng; CAA sai có thể làm cấp SSL thất bại |
Sau khi tạo lại ở nơi mới, dùng công cụ tra DNS trực tuyến tra từng loại bản ghi qua nameserver mới để chắc giá trị đã đúng, trước khi đổi nameserver chính thức. Thao tác này mất mười phút và tránh được hầu hết sự cố.
Những lỗi làm web và email chết trong lúc chuyển
Quên chép bản ghi MX và TXT. Website thì ai cũng nhớ, còn MX, SPF, DKIM hay bị bỏ sót. Kết quả là web vẫn chạy nhưng thư khách gửi bị trả về, thư gửi đi vào spam, mấy ngày sau mới phát hiện.
Dùng DNS miễn phí của nhà cũ. Nhiều nhà đăng ký cho dùng DNS kèm theo miễn phí, nhưng khi tên miền rời đi, vùng DNS bị xoá. Nameserver vẫn trỏ về máy của nhà cũ, máy đó không còn trả lời, tên miền mất kết nối hoàn toàn.
Email chủ thể là email trên chính tên miền đó. Trong lúc DNS chập chờn, thư xác nhận chuyển không tới được hộp thư trên tên miền đang chuyển. Đổi email chủ thể sang một địa chỉ độc lập trước khi bắt đầu.
Chuyển sát hạn. Tên miền hết hạn giữa chừng có thể bị huỷ lệnh chuyển, phải chuộc lại với phí cao.
Mất mã EPP vào tay người lạ. Mã EPP như chìa khoá nhà. Chỉ nhập ở trang của nhà đăng ký mới, không gửi qua tin nhắn cho người không rõ, và bật lại khoá chuyển ngay khi xong.
Câu hỏi thường gặp
Chuyển tên miền có làm website bị gián đoạn không?
Không, nếu bạn chép đủ bản ghi DNS và chuyển nơi quản lý DNS trước. Bản thân việc đổi nhà đăng ký không động tới website. Gián đoạn thường do DNS bị xoá ở nhà cũ hoặc nameserver đổi khi bản ghi ở nơi mới chưa đủ.
Mã EPP có thời hạn không?
Tuỳ nhà đăng ký và đuôi tên miền. Một số mã dùng được tới khi bạn đổi, số khác chỉ có hiệu lực trong vài ngày. Nếu nhà mới báo mã sai, lấy lại mã mới ở nhà cũ, kiểm tra không dính dấu cách đầu cuối khi dán.
Nhà đăng ký cũ không chịu cấp mã EPP thì làm sao?
Theo chính sách chung cho tên miền quốc tế, nhà đăng ký chỉ được từ chối trong một số trường hợp như tranh chấp, chưa đủ thời gian tối thiểu hay gian lận. Gửi yêu cầu bằng văn bản qua kênh hỗ trợ, giữ lại bằng chứng; nếu vẫn bị từ chối vô lý, có thể khiếu nại theo quy trình của ICANN.
Chuyển tên miền mất bao lâu?
Tên miền quốc tế thường hoàn tất trong khoảng 5 ngày, có nơi xong trong vài giờ nếu xác nhận sớm. Tên miền .vn phụ thuộc hồ sơ và nhà đăng ký, thường vài ngày làm việc. Nên dự trù một tuần và không chuyển vào lúc cao điểm bán hàng.
Chuyển tên miền có mất số năm đã gia hạn không?
Với các đuôi quốc tế phổ biến, không. Thời hạn còn lại được giữ và thường cộng thêm một năm do phí chuyển đã bao gồm gia hạn. Một số đuôi quốc gia có quy định khác, nên hỏi nhà đăng ký mới trước khi thanh toán.
Tên miền đứng tên công ty làm web cũ thì lấy lại thế nào?
Yêu cầu họ đổi chủ thể sang tên bạn hoặc chuyển tên miền vào tài khoản của bạn, dựa trên hợp đồng và chứng từ thanh toán. Với .vn, việc đổi chủ thể cần giấy tờ của cả hai bên theo quy định. Đây là lý do nên đăng ký tên miền đứng tên mình ngay từ đầu.
