Không có loại nệm tốt nhất cho mọi người. Với khí hậu nóng ẩm ở Việt Nam, nệm lò xo túi và nệm cao su thiên nhiên có lỗ thoáng thường là lựa chọn cân bằng nhất giữa nâng đỡ, độ thoáng và độ bền; nệm foam ôm người, cách chuyển động tốt nhưng có thể nóng; nệm bông ép rẻ, cứng, hợp người thích nằm phản và nhà có trẻ nhỏ.
Quan trọng hơn chất liệu là độ cứng có hợp tư thế ngủ và cân nặng của bạn hay không. Nệm đúng giữ cột sống thẳng tự nhiên khi nằm: nằm nghiêng thì vai và hông lún vừa đủ, nằm ngửa thì thắt lưng không bị võng. Bài này so sánh bốn loại nệm phổ biến, cách chọn độ cứng, kích thước, và cách thử nệm mười phút tại cửa hàng.
So sánh bốn loại nệm phổ biến
Mỗi dòng nệm có nhiều cấp chất lượng; bảng mô tả đặc điểm điển hình để bạn khoanh vùng trước khi đi xem.
| Tiêu chí | Cao su thiên nhiên | Lò xo túi | Foam (memory, PU) | Bông ép |
|---|---|---|---|---|
| Cảm giác nằm | Đàn hồi, nảy nhẹ, nâng đỡ đều | Nảy, nâng đỡ theo vùng | Ôm người, lún chậm | Cứng, phẳng |
| Độ thoáng | Khá nếu có lỗ thoáng | Tốt nhất nhờ lõi rỗng | Kém hơn, loại tốt có lớp gel hoặc lỗ khí | Khá |
| Cách chuyển động | Khá | Khá nếu lò xo túi độc lập | Tốt | Khá |
| Trọng lượng | Nặng, khó lật | Nặng, cồng kềnh | Nhẹ đến vừa | Nhẹ, gấp được |
| Tuổi thọ tham khảo | Dài nếu là cao su thiên nhiên thật | Khá dài nếu lò xo tốt | Trung bình, tuỳ tỷ trọng foam | Ngắn hơn, dễ xẹp lún |
| Giá tương đối | Cao | Vừa đến cao | Vừa | Thấp |
| Hợp với | Người đau mỏi cần nâng đỡ đều, thích bền | Người nóng, cặp đôi, người nặng cân | Người nằm nghiêng, ngủ không sâu giấc | Người thích nằm cứng, phòng trẻ, nhà thuê |
Một lưu ý về nệm cao su: trên thị trường có cả cao su thiên nhiên, cao su tổng hợp và loại pha trộn. Hỏi rõ thành phần, xem giấy chứng nhận nếu có, và cảm nhận mùi: cao su thiên nhiên có mùi mủ nhẹ, đặc trưng, hết dần sau một thời gian. Nệm rẻ bất thường so với mặt bằng thì nên nghi ngờ.
Nệm lò xo nên chọn loại lò xo túi độc lập, mỗi lò xo trong một túi vải, vì giảm truyền chuyển động khi người bên cạnh trở mình, khác với lò xo liên kết dạng liền khối.
Chọn độ cứng theo tư thế ngủ và cân nặng
Nằm nghiêng là chính. Cần nệm mềm vừa đến cứng vừa, để vai và hông lún xuống đủ cho cột sống nằm thẳng. Nệm quá cứng làm tê vai, đau hông; nằm nghiêng trên nệm cứng lâu ngày hay thấy tê tay khi thức dậy.
Nằm ngửa là chính. Nệm cứng vừa thường hợp nhất: nâng đỡ phần thắt lưng không để bị võng, đồng thời không ép lưng lên mặt phẳng cứng. Kiểm tra bằng cách nằm ngửa, luồn bàn tay vào khe dưới thắt lưng: tay lọt dễ là nệm quá cứng, không luồn được là nệm quá mềm.
Nằm sấp. Cần nệm khá cứng để hông không lún sâu làm cong thắt lưng. Tư thế nằm sấp nói chung dễ gây mỏi cổ, nên kết hợp gối thấp.
Cân nặng. Người nhẹ cân cảm thấy nệm cứng hơn so với người nặng cân trên cùng một tấm nệm. Người nặng cân nên chọn nệm có độ nâng đỡ tốt và lõi dày để không bị lún đáy sau thời gian ngắn.
Cặp đôi khác nhau. Nếu một người thích mềm, một người thích cứng, có thể chọn nệm cứng vừa rồi thêm topper mỏng phía người thích mềm, hoặc ghép hai nệm đơn trên một khung giường lớn.
Đau lưng. Nệm quá cứng không phải là tốt cho lưng như nhiều người nghĩ. Nệm cứng vừa, nâng đỡ đều thường dễ chịu hơn. Nếu đau lưng kéo dài, đau lan xuống chân, tê bì, cần đi khám thay vì chỉ đổi nệm.
Kích thước và độ dày: những con số cần biết
Kích thước nệm phổ biến ở Việt Nam đo theo chiều rộng × dài. Đo khung giường trước khi chọn, vì khung cũ đôi khi lệch vài phân so với chuẩn.
- 1m × 2m, 1m2 × 2m: giường đơn cho một người, phòng trẻ, phòng nhỏ.
- 1m4 × 2m: giường đôi nhỏ, hợp phòng ngủ hẹp hoặc một người lớn thích rộng.
- 1m6 × 2m: kích thước phổ biến nhất cho hai người lớn.
- 1m8 × 2m, 2m × 2m2: cho cặp đôi muốn rộng, hoặc bố mẹ ngủ cùng con nhỏ.
- Chiều dài: người cao trên khoảng 1m80 nên cân nhắc nệm dài 2m2 nếu có.
- Độ dày tham khảo: nệm bông ép thường 5–15 cm; cao su khoảng 10–20 cm; lò xo và foam thường 20–35 cm. Nệm dày hơn không có nghĩa là tốt hơn, nhưng nệm quá mỏng trên mặt phản cứng dễ cảm thấy đáy.
- Chiều cao giường: mặt nệm cao ngang đầu gối khi ngồi là dễ lên xuống, nhất là với người lớn tuổi. Nệm dày 30 cm trên khung giường cao có thể khiến giường quá cao.
Phòng ngủ 9–10 m² kê nệm 1m8 thường chỉ còn lối đi rất hẹp. Đặt mảnh giấy cắt theo kích thước nệm lên sàn để hình dung trước khi mua.
Cách thử nệm tại cửa hàng trong 10–15 phút
Ngồi mép nệm ấn tay vài lần không nói lên được gì. Thử theo các bước sau, đi cùng người ngủ chung nếu có.
- Mặc đồ thoải mái, mang theo gối quen dùng nếu được. Không ngại nằm lâu, đó là quyền của người mua.
- Nằm đúng tư thế ngủ quen thuộc ít nhất năm phút cho mỗi tấm nệm, không phải ngồi hay nằm vài giây.
- Nhờ người đi cùng nhìn từ bên cạnh: khi nằm nghiêng, đường cột sống từ cổ đến hông có gần thẳng không.
- Trở mình vài lần. Nệm tốt cho trở mình dễ, không có cảm giác bị kẹt trong hố lún.
- Hai người cùng nằm, một người trở mình hoặc ngồi dậy, người kia cảm nhận mức độ rung.
- Ngồi ở mép nệm: mép nệm bị sụp nhiều là dấu hiệu viền yếu, lâu dài dễ trượt khi ngồi.
- Hỏi rõ chính sách: thời gian bảo hành, bảo hành cho trường hợp lún bao nhiêu cm, có cho đổi trả sau một thời gian ngủ thử không, vỏ nệm có tháo giặt được không.
Cơ thể cần vài tuần để quen nệm mới, nhất là khi đổi từ nệm rất cứng sang mềm hoặc ngược lại. Nếu cửa hàng có chính sách ngủ thử, hãy dùng đủ thời gian đó trước khi kết luận.
Dùng và chăm nệm cho bền, khi nào cần thay
Nên dùng ga chống thấm mỏng phủ dưới ga trải giường, nhất là nhà có trẻ nhỏ: mồ hôi và nước thấm vào lõi nệm là nguyên nhân chính gây ố vàng, mùi và mốc. Ba tháng một lần xoay đầu nệm, chân thành đầu, để các vùng chịu lực đều nhau; nệm hai mặt dùng được thì lật luôn. Hút bụi mặt nệm khi thay ga, phơi gió ở chỗ thoáng mát vài tiếng khi trời hanh khô.
Không nên phơi nệm cao su và foam dưới nắng gắt, vì tia cực tím và nhiệt làm vật liệu nhanh lão hoá, bở vụn. Nệm cao su đặt trực tiếp trên sàn gạch dễ bị ẩm mặt dưới; kê trên phản có khe thoáng hoặc giường dát. Nệm lò xo không nên để trẻ nhảy nhót, vì lò xo bị dồn lực đột ngột dễ biến dạng.
Tuổi thọ nệm thay đổi rất nhiều theo chất liệu và cách dùng, nhưng có vài dấu hiệu cho thấy đã đến lúc thay: nệm lõm rõ ở chỗ nằm, thường dễ thấy khi đặt thước thẳng ngang mặt nệm; sáng dậy mỏi lưng mà ngủ chỗ khác lại không bị; lò xo kêu cót két hoặc cấn; nệm có mùi, mốc không xử lý được; người bị dị ứng, hắt hơi nhiều khi lên giường.
Chọn nệm theo khí hậu và phòng ngủ của bạn
Ở miền Nam và miền Trung, nóng quanh năm, phòng ngủ nhiều nhà không bật điều hoà cả đêm, độ thoáng là tiêu chí đầu tiên. Nệm lò xo túi có lõi rỗng, nệm cao su có lỗ thoáng và vỏ vải thoáng khí thường dễ chịu hơn nệm foam đặc. Lớp vỏ nệm bằng vải dệt kim thoáng, có thể tháo giặt, giúp giữ vệ sinh khi ra mồ hôi nhiều.
Ở miền Bắc có mùa đông lạnh và mùa nồm ẩm, nệm foam và nệm cao su cho cảm giác ấm hơn về mùa đông, nhưng mùa nồm lại dễ ẩm mặt dưới nếu đặt trên phản kín hoặc sàn gạch. Giường dát có khe thoáng và tấm lót chống ẩm là hai thứ đáng đầu tư. Có thể dùng thêm topper mỏng vào mùa đông rồi cất đi khi trời nóng, thay vì chọn nệm quá mềm để dùng cả năm.
Phòng ngủ có điều hoà chạy suốt đêm thì nệm foam không còn là vấn đề về nhiệt, lúc đó cảm giác nằm và độ nâng đỡ quan trọng hơn. Phòng trọ, nhà thuê hay chuyển chỗ thì nệm nhẹ, gấp hoặc cuộn được sẽ đỡ vất vả hơn nhiều so với nệm lò xo cồng kềnh, dù cảm giác nằm có thể kém hơn một chút.
Câu hỏi thường gặp
Nệm cao su có nóng không?
Cao su thiên nhiên có lỗ thoáng và vỏ vải thoáng khí thì nằm khá mát, nhưng vẫn giữ nhiệt hơn nệm lò xo. Phòng không có điều hoà nên chọn ga cotton hoặc tre, tránh ga polyester và tấm topper dày bằng foam.
Nệm foam có mùi khi mới mua có sao không?
Nệm foam mới thường có mùi do chất bay hơi từ quá trình sản xuất, thường giảm sau vài ngày đến vài tuần nếu để phòng thoáng. Mở bọc ở chỗ thông gió, chờ nệm nở đủ thời gian theo hướng dẫn. Mùi quá nồng kéo dài thì liên hệ nơi bán.
Có nên đặt nệm trực tiếp xuống sàn không?
Được, nhưng mặt dưới dễ bị ẩm, nhất là nền gạch tầng trệt và mùa nồm. Nên kê tấm phản có khe hở, hoặc ít nhất dựng nệm lên cho thoáng mặt dưới mỗi tuần một lần, lót tấm chống ẩm.
Trẻ nhỏ nên nằm nệm loại nào?
Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ cần mặt nằm phẳng và chắc, không lún, không có gối chăn mềm dày quanh mặt. Chọn nệm cứng, phẳng, vừa khít lòng cũi hoặc giường, không để khe hở ở mép; nệm bông ép dành cho trẻ em kèm ga chống thấm bọc khít là lựa chọn phổ biến. Tránh nệm quá mềm và topper dày cho trẻ dưới một tuổi.
Nệm đã lún có sửa được không?
Nệm lò xo và foam đã lún thường không phục hồi được. Topper dày vài phân có thể cải thiện cảm giác trong thời gian ngắn, nhưng không sửa được phần lõi đã võng. Nếu còn bảo hành, đo độ lún và liên hệ nơi bán vì nhiều hãng bảo hành cho độ lún vượt mức quy định.
Mua nệm online có ổn không?
Ổn với loại nệm bạn đã nằm thử ở đâu đó, hoặc khi nơi bán có chính sách ngủ thử và đổi trả rõ ràng. Đọc kỹ điều kiện đổi trả, chi phí vận chuyển ngược và yêu cầu giữ bao bì. Nệm cuộn hút chân không cần thời gian nở theo hướng dẫn.
