Cách chọn trường mầm non cho con: 12 điều cần quan sát tận mắt khi đi xem trường

Muốn chọn trường mầm non cho con, cách chắc nhất là đến tận nơi vào giờ trẻ đang sinh hoạt và nhìn vào những thứ khó trang trí: số trẻ trên mỗi cô, nhà vệ sinh có sạch vào giữa buổi không, cửa và cầu thang có chốt an toàn không, cô nói chuyện với trẻ bằng giọng nào. Tờ giới thiệu, ảnh trên mạng và phòng khách đón phụ huynh đều có thể đẹp; còn bữa trưa của 25 đứa trẻ thì không diễn được.

Bài này gom 12 điểm quan sát chia hai nhóm (không gian an toàn và con người, nếp sinh hoạt), một bảng kiểm để in hoặc chép vào điện thoại mang theo, gợi ý giờ nên đến, và những dấu hiệu nên cân nhắc lại trước khi đóng tiền giữ chỗ. Không có trường hoàn hảo; mục tiêu là tìm nơi hợp với con bạn và nhịp sống gia đình bạn, rồi biết rõ mình đang chấp nhận điểm yếu nào.

Nên đến xem trường vào lúc nào để thấy cảnh thật

Buổi tham quan do trường hẹn thường rơi vào giữa buổi sáng, lúc trẻ đã ổn định và lớp đẹp nhất. Nên xin đến thêm ít nhất một lần nữa vào một trong ba khung giờ dễ lộ thật: giờ đón buổi sáng (khoảng 7h–8h), giờ ăn trưa (khoảng 10h30–11h30 tùy trường) và giờ trả trẻ buổi chiều (khoảng 16h30–17h30). Giờ đón cho thấy cô chào từng bé hay để bé tự vào; giờ ăn cho thấy trẻ được tự xúc hay bị đút vội cho xong; giờ trả cho thấy trường có kiểm người đón hay không.

Trường nào từ chối mọi lần đến ngoài lịch hẹn thì nên hỏi vì sao. Có trường giới hạn người lạ vào lớp vì lý do an toàn và vệ sinh, điều đó hợp lý; nhưng họ vẫn có thể cho bạn đứng ở hành lang, nhìn qua cửa kính, hoặc xem sân chơi lúc trẻ ra ngoài. Nếu có thể, đi hai người: một người hỏi chuyện ban giám hiệu, một người lặng lẽ quan sát lớp. Người đứng quan sát thường nhìn ra nhiều điều hơn người đang được tiếp đón.

Đừng mang bé theo ở lần đầu nếu bé dễ bám mẹ, vì bạn sẽ mải dỗ con mà quên nhìn. Để dành lần thứ hai cho bé đến chơi thử, khi bạn đã thu hẹp danh sách còn hai, ba trường.

Không gian và an toàn: 6 điều nhìn bằng mắt

1. Sĩ số mỗi lớp và số cô đang có mặt. Đếm trẻ và đếm người lớn trong phòng, đừng chỉ nghe con số trên giấy. Điều lệ trường mầm non có quy định sĩ số tối đa theo độ tuổi, trẻ càng nhỏ lớp càng ít; nhóm 13–24 tháng mà một cô trông gần hai chục bé là dấu hiệu quá tải. Hỏi luôn: giờ ngủ trưa và giờ ăn có bao nhiêu cô trong lớp.

2. Nhà vệ sinh vào giữa buổi. Xem bồn cầu, bồn rửa có thấp vừa tầm trẻ không, có xà phòng và khăn lau tay không, sàn có trơn ướt không, mùi thế nào lúc 10 giờ sáng chứ không phải lúc vừa lau. Nhà vệ sinh nên nằm sát hoặc ngay trong lớp để cô vẫn nhìn được trẻ.

3. Bếp ăn và khu chia thức ăn. Không phải trường nào cũng cho vào bếp, nhưng bạn có thể nhìn qua cửa: đồ sống và đồ chín có tách khu không, người nấu có đội mũ, đeo tạp dề không, có tủ lưu mẫu thức ăn không. Hỏi trường tự nấu hay nhận suất ăn từ bên ngoài.

4. Sân chơi và mặt sàn. Thiết bị có cạnh sắc, ốc lòi, gỉ sét không; dưới cầu trượt, xích đu là nền cứng hay có thảm cao su, cỏ. Sân có bóng mát buổi trưa không, vì sân xi măng phơi nắng mùa hè rất nóng. Trẻ có được ra sân mỗi ngày hay chỉ cuối tuần.

5. Cửa, cổng, cầu thang, ban công, ổ điện. Cầu thang phải có cửa chặn ở đầu và chân; lan can ban công đủ cao, khe hở hẹp để trẻ không chui lọt; ổ điện ở tầm thấp có nắp che; cổng chính có người trông và khoá trong giờ học. Đây là phần không được nhân nhượng.

6. Đồ chơi để trẻ tự lấy được. Kệ thấp, đồ chơi xếp theo khay, trẻ với tới và tự cất được cho thấy trường muốn trẻ tự lập. Nếu đồ chơi đẹp nằm trên cao hoặc trong tủ kính, nhiều khả năng đó là đồ trưng bày cho phụ huynh xem.

Con người và nếp sinh hoạt: 6 điều cần để ý

7. Cách cô nói chuyện với trẻ. Cô có ngồi xuống ngang tầm mắt khi nói không, gọi trẻ bằng tên hay "ê, bạn kia", giọng bình thường hay quát. Một câu "con cất xe vào kệ rồi rửa tay nhé" khác hẳn câu "không cất là cô phạt".

8. Phản ứng khi có trẻ khóc hoặc giành đồ. Đứng xem vài phút sẽ gặp một tình huống như thế. Cô đến gần, gọi tên cảm xúc và hướng dẫn trẻ, hay mặc kệ, hay doạ. Cách cô xử lý chuyện nhỏ cho biết cô xử lý chuyện lớn ra sao.

9. Trẻ trong lớp trông thế nào. Phần lớn trẻ đang bận rộn với một việc gì đó, nói cười, đi lại tự nhiên là dấu hiệu tốt. Cả lớp ngồi im xếp hàng quá lâu, hoặc nhiều trẻ ngồi thẫn thờ một góc, là điều nên hỏi.

10. Lịch sinh hoạt treo trong lớp có khớp với thực tế không. So giờ bạn đến với lịch trường gửi. Nếu lịch ghi 9h là hoạt động ngoài trời mà trẻ đang xem tivi, hỏi xem hôm nay có gì khác.

11. Bữa ăn của trẻ. Trẻ ngồi bàn ghế vừa tầm, được tự xúc, được ăn chậm, hay bị đút liên tục cho kịp giờ. Khẩu phần trông có đủ rau, đạm không. Trẻ không ăn hết có bị ép không.

12. Cách trường giao trẻ cho người đón. Ở giờ trả trẻ, cô có hỏi người đón lạ là ai, có danh sách người được đón không, có ký hoặc xác nhận không. Trường nào giao trẻ cho bất kỳ ai đứng ở cổng thì đó là lỗ hổng lớn nhất.

Bảng kiểm mang theo khi đi xem trường

Chép bảng dưới vào ghi chú điện thoại, mỗi trường một bản. Đánh dấu ngay tại chỗ, vì về nhà sau ba trường là mọi thứ lẫn vào nhau. Cột cuối để ghi câu cần hỏi lại.

Không trường nào đạt hết tám dòng. Hai dòng không được thiếu là cửa, cầu thang và giao nhận trẻ; những dòng còn lại là chuyện cân nhắc theo hoàn cảnh.

Những dấu hiệu nên cân nhắc lại trước khi đóng tiền giữ chỗ

Một dấu hiệu riêng lẻ chưa nói lên tất cả, nhưng gặp từ hai điều trở lên trong danh sách dưới đây thì nên đi xem thêm trường khác hoặc quay lại vào giờ khác để kiểm chứng.

• Trường không cho xem lớp đang học, chỉ cho xem phòng trống hoặc khu lễ tân.
• Câu trả lời về giấy phép hoạt động lòng vòng, không đưa ra được quyết định cho phép của cơ quan có thẩm quyền.
• Trong một buổi, bạn nghe cô quát trẻ hoặc thấy trẻ bị kéo tay mạnh.
• Cô giáo đổi người liên tục; phụ huynh cũ kể mỗi học kỳ con có cô mới.
• Trường hứa hẹn kết quả kiểu "ba tuổi đọc được chữ", "hết khóc sau một ngày", "bé nói tiếng Anh như người bản xứ".
• Trẻ ngồi trước tivi hoặc máy chiếu phần lớn thời gian bạn quan sát.
• Trường giục đóng tiền ngay hôm đó với lý do "chỉ còn một chỗ".
• Không có khu cách ly hoặc chỗ nằm riêng cho trẻ bị sốt trong lúc chờ gia đình đến đón.

Ngược lại, đừng loại một trường chỉ vì cơ sở cũ, sơn không mới. Phòng học cũ mà sạch, an toàn, cô hiền và hiểu trẻ thường đáng giá hơn toà nhà mới với đội ngũ thay liên tục.

Sau buổi xem: thu hẹp lựa chọn thế nào

Đi xem ba đến bốn trường là đủ để so sánh mà không rối. Khi về nhà, làm theo trình tự sau trong vài ngày, đừng quyết ngay trong hôm đi xem.

1. Loại ngay trường nào trượt phần an toàn (cửa, cầu thang, giao nhận trẻ). Không cần cân nhắc thêm.
2. Đặt các trường còn lại cạnh nhịp sống gia đình: quãng đường đi mỗi sáng mất bao lâu lúc tắc đường, giờ đón trả có khớp giờ tan làm của người đón không, có nhận trẻ ngày thứ bảy hoặc dịp hè không.
3. Hỏi hai, ba phụ huynh đang gửi con ở đó, tốt nhất là gặp ở cổng giờ đón chứ không qua nhóm do trường giới thiệu. Hỏi cụ thể: con có kể về cô không, trường báo tin khi con ốm thế nào.
4. Dẫn bé đến chơi thử một buổi ngắn ở hai trường còn lại. Quan sát bé có tò mò khám phá không, cô có chủ động làm quen với bé không.
5. Đọc kỹ quy định của trường (giờ giấc, xin nghỉ, đón muộn, thuốc men) trước khi ký; hỏi lại chỗ nào chưa rõ.
6. Chọn, rồi cho mình và con một khoảng thích nghi khoảng một tháng trước khi đánh giá lại. Tuần đầu ở trường nào cũng khó.

Nếu sau hai tháng con vẫn hoảng sợ mỗi sáng, sụt cân, hoặc bạn thấy điều bất thường trong cách trường chăm trẻ, chuyển trường không phải là thất bại. Ghi lại những gì thấy được, trao đổi thẳng với ban giám hiệu, rồi quyết định.

Câu hỏi thường gặp