Mùa nồm, độ ẩm không khí ở miền Bắc có những ngày lên trên 90%, mồ hôi khó bay hơi, bã nhờn trộn với hơi nước đọng trên mặt khiến da dầu bết, bí và dễ nổi mụn ẩn. Cách xử lý chính là làm sạch đủ nhưng không quá tay, chuyển sang kem dưỡng gel mỏng, vẫn giữ kem chống nắng, dùng BHA nhẹ vài tối mỗi tuần, và giữ khăn mặt, vỏ gối luôn khô sạch.
Nồm thường rơi vào khoảng cuối tháng hai đến tháng tư, khi gió nồm nam ấm ẩm thổi về sau đợt lạnh, hơi nước đọng trên tường, sàn nhà. Làn da cũng chịu môi trường đó suốt ngày đêm. Hiểu vì sao da phản ứng như vậy giúp bạn chỉnh quy trình hợp lý, thay vì rửa mặt năm lần mỗi ngày rồi da còn tệ hơn.
Vì sao da dầu tệ hơn vào mùa nồm
Khi không khí bão hoà hơi nước, mồ hôi trên da không bay hơi được. Lớp mồ hôi đọng lại trộn với bã nhờn tạo cảm giác bết dính, nhìn bóng hơn hẳn ngày thường dù lượng dầu tiết ra có khi không đổi nhiều. Lớp sừng ngậm nước lâu cũng mềm và phồng hơn, tế bào chết khó bong đều, dễ kẹt ở miệng lỗ chân lông.
Môi trường ấm ẩm là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và nấm men trên da phát triển. Một số người thấy xuất hiện các nốt nhỏ đều nhau, ngứa ở trán, quai hàm, ngực, lưng, giống mụn nhưng không có nhân rõ. Đó có thể là viêm nang lông do nấm men, không đáp ứng với cách trị mụn thông thường.
Thêm vào đó, quần áo, khăn mặt, vỏ gối phơi mãi không khô, có mùi ẩm. Mỗi lần lau mặt bằng chiếc khăn ẩm, bạn đưa thêm vi sinh vật lên da. Ngược lại, người ngồi văn phòng bật điều hoà cả ngày hoặc ngủ phòng có máy sưởi lại gặp kiểu da vừa bết bên ngoài vừa thiếu nước bên trong, vì không khí trong phòng khô hơn hẳn ngoài trời.
Chỉnh quy trình từ mùa lạnh sang mùa nồm
Không cần thay toàn bộ tủ mỹ phẩm, chỉ cần điều chỉnh kết cấu và tần suất. So sánh quy trình mùa hanh lạnh và mùa nồm cho da dầu:
| Bước | Mùa hanh lạnh | Mùa nồm ẩm |
|---|---|---|
| Rửa mặt sáng | Có thể chỉ rửa nước | Sữa rửa mặt tạo bọt nhẹ |
| Rửa mặt tối | Sữa rửa mặt dịu, tẩy trang khi cần | Giữ nguyên; tẩy trang kỹ nếu dùng chống nắng chống nước |
| Toner | Dạng cấp ẩm | Dạng lỏng nhẹ hoặc bỏ |
| Serum | Cấp ẩm, phục hồi | Niacinamide, kẽm để kiềm dầu |
| Tẩy da chết | Ít hoặc không | BHA hai đến ba tối mỗi tuần |
| Kem dưỡng | Kem đặc hơn | Gel hoặc gel kem mỏng, lượng vừa phải |
| Kem chống nắng | Dạng kem | Dạng sữa lỏng, gel, khô thoáng |
Điều quan trọng là không bỏ kem dưỡng. Da dầu bết dính mùa nồm vẫn có thể thiếu nước ở bên trong, nhất là khi ngồi điều hoà hay rửa mặt nhiều. Một lớp gel mỏng giữ nước mà không tạo màng nặng.
Nếu đang dùng retinol, có thể giữ nguyên tần suất, vì nồm thường làm da bớt khô rát hơn mùa hanh. Nhưng tránh thêm cùng lúc retinol mới và BHA mới; mỗi lần chỉ đổi một thứ.
Xử lý cảm giác bết dính trong ngày
Phần lớn người da dầu mùa nồm khổ nhất vào giữa buổi chiều. Thay vì rửa mặt thêm nhiều lần, thử trình tự sau:
- Mang theo giấy thấm dầu, ấn nhẹ lên trán, mũi, cằm, giữ vài giây, không chà.
- Nếu đổ mồ hôi nhiều, lau bằng khăn giấy khô sạch trước, rồi mới thấm dầu.
- Dặm lại kem chống nắng dạng thỏi hoặc phấn phủ có chống nắng nếu sắp ra ngoài.
- Giữa trưa, nếu ở nhà hoặc văn phòng có chỗ rửa, có thể rửa bằng nước mát không sữa rửa mặt, thấm khô, thoa lại kem chống nắng.
- Tránh chạm tay lên mặt, chống cằm, vì tay ẩm mang theo bụi và dầu.
- Về nhà, tẩy trang và rửa mặt sớm, không để lớp kem và mồ hôi trên da tới khuya.
Xịt khoáng không giúp gì mùa nồm: không khí đã bão hoà nên lớp nước xịt lên mặt gần như không bay hơi, chỉ đọng lại trộn với dầu và làm lớp trang điểm loang, mặt bết hơn.
Giữ đồ dùng tiếp xúc với mặt khô và sạch
Mùa nồm, môi trường quanh bạn quyết định không kém gì mỹ phẩm. Một số việc nhỏ nhưng tạo khác biệt rõ:
- Khăn mặt: có ít nhất hai đến ba chiếc luân phiên, giặt sau hai ngày dùng, sấy hoặc là nóng cho khô hẳn. Khăn có mùi ẩm là nên thay ngay. Có thể dùng khăn giấy khô dùng một lần trong những tuần nồm nặng.
- Vỏ gối: thay hai đến ba lần mỗi tuần. Người hay nổi mụn ở một bên má nên để ý vỏ gối và thói quen nằm nghiêng.
- Khẩu trang: khẩu trang vải dùng một ngày rồi giặt; khẩu trang y tế không dùng lại khi đã ẩm.
- Điện thoại: lau màn hình bằng khăn có cồn hằng ngày, vì màn hình áp lên má khi gọi điện.
- Cọ, bông phấn trang điểm: giặt mỗi tuần, phơi nơi khô thoáng, có quạt. Bông mút ẩm là ổ nấm.
- Phòng ngủ: đóng cửa khi trời nồm, dùng máy hút ẩm hoặc chế độ làm khô của điều hoà để giữ độ ẩm khoảng 50 đến 60%.
Mỹ phẩm cũng cần bảo quản: đậy nắp kỹ, không để trong nhà tắm ẩm. Hũ kem mở miệng rộng dễ bị nhiễm khuẩn khi tay ẩm chọc vào; dùng thìa sạch để lấy.
Trang điểm mùa nồm sao cho không trôi, không bí
Lớp nền càng mỏng càng bền. Kem nền dày dễ trượt và loang khi gặp mồ hôi đọng. Chỉ dùng kem nền ở vùng cần che, phần còn lại để da thật hoặc dùng kem nền dạng lỏng mỏng, tán bằng mút ẩm vắt thật khô.
Chờ kem chống nắng khô hẳn. Đánh nền ngay khi lớp chống nắng còn ướt là nguyên nhân hàng đầu khiến nền vón, xô lệch. Đợi vài phút, có thể thấm nhẹ giấy thấm dầu trước khi đánh nền.
Phấn phủ chỉ ở vùng chữ T. Phủ phấn kín cả mặt trong không khí ẩm dễ tạo cảm giác bí, mốc. Chấm một lớp mỏng ở trán, mũi, cằm là đủ để kiềm bóng.
Ưu tiên dạng chống nước cho mắt. Mascara, kẻ mắt chống nước ít lem khi trời ẩm. Đổi lại, buổi tối phải tẩy trang mắt kỹ bằng sản phẩm hai lớp.
Ngày nồm nặng, cân nhắc bỏ nền. Nếu không có sự kiện quan trọng, chỉ kem chống nắng có màu, son và chút chì mày là đủ gọn gàng, lại bớt một lớp sản phẩm phải tẩy rửa trong những tuần da dễ nổi mụn nhất.
Mụn mùa nồm: phân biệt để xử lý đúng
Mụn ẩn, mụn đầu trắng nhỏ. Do bít tắc lỗ chân lông. BHA nồng độ thấp hai đến ba tối mỗi tuần, làm sạch kỹ buổi tối, kem dưỡng mỏng thường giúp cải thiện sau vài tuần.
Mụn viêm đỏ, có mủ. Không nặn. Có thể dùng sản phẩm chứa benzoyl peroxide nồng độ thấp chấm lên nốt mụn theo hướng dẫn trên bao bì. Mụn viêm nhiều, đau, kéo dài nên đi khám.
Nốt nhỏ đều nhau, ngứa, ở trán, ngực, lưng. Có thể là viêm nang lông do nấm men, hay bùng lên khi nóng ẩm và đổ mồ hôi. Cách trị khác với mụn thông thường, thường cần thuốc kháng nấm; nên khám da liễu để được chẩn đoán thay vì tự bôi kem trị mụn.
Mảng đỏ bong vảy ở cánh mũi, chân mày, chân tóc. Có thể là viêm da dầu, tình trạng hay trở nặng khi thời tiết thay đổi. Cũng cần bác sĩ kê điều trị phù hợp.
Ăn mặc, sinh hoạt và khi nào cần đi khám
Mùa nồm không cần kiêng khem đặc biệt, nhưng một số thói quen giúp da dễ chịu hơn. Mặc quần áo cotton thoáng, thay áo sau khi đổ mồ hôi, tắm ngay sau khi tập thể dục để mồ hôi không đọng lâu trên lưng, ngực. Đầu tóc dầu nên gội thường xuyên hơn, tránh để tóc bết chạm trán, má. Ngủ đủ, uống đủ nước giúp da hồi phục, dù không có thực phẩm nào trị được mụn.
Một số nghiên cứu cho thấy chế độ ăn nhiều đường tinh luyện, đồ uống ngọt, và ở một số người là sữa, có liên quan tới mụn nặng hơn. Mối liên hệ này khác nhau theo từng người, nên nếu nghi ngờ, bạn có thể thử giảm trong vài tuần và tự theo dõi.
Nên đi khám da liễu khi mụn viêm lan rộng, mụn bọc đau, mụn để lại thâm và sẹo, các nốt ngứa không giảm sau hai đến bốn tuần chăm sóc đúng, hoặc da đỏ bong vảy kéo dài. Đừng tự dùng thuốc bôi chứa corticoid mua theo lời mách, vì có thể làm mụn và nấm nặng thêm, da mỏng đỏ khó hồi phục.
Câu hỏi thường gặp
Mùa nồm da dầu có cần dưỡng ẩm không?
Có. Da dầu vẫn cần giữ nước, nhất là khi bạn rửa mặt nhiều hoặc ngồi điều hoà. Chỉ cần đổi sang kem dạng gel hoặc gel kem mỏng, lượng vừa phải, thay vì bỏ hẳn bước dưỡng ẩm. Bỏ dưỡng ẩm có thể khiến da tiết dầu bù và bết hơn.
Mùa nồm có cần thoa kem chống nắng không?
Có. Trời âm u vẫn có tia UVA. Mùa nồm chọn kem chống nắng dạng sữa lỏng hoặc gel cho đỡ bí, thoa đủ lượng, tẩy trang kỹ buổi tối. Nếu ở trong nhà xa cửa sổ cả ngày, có thể dùng chỉ số vừa phải.
Rửa mặt nhiều lần có giúp da bớt bết không?
Chỉ đỡ trong chốc lát. Rửa bằng sữa rửa mặt quá hai lần mỗi ngày dễ làm hàng rào da yếu, da thiếu nước và tiết dầu bù. Giữa ngày nên dùng giấy thấm dầu hoặc chỉ rửa lại bằng nước mát.
Đắp mặt nạ đất sét mùa nồm có tốt không?
Mặt nạ đất sét hút dầu, giúp da dầu thấy khô thoáng hơn. Dùng một đến hai lần mỗi tuần, chỉ đắp vùng chữ T nếu da hỗn hợp, rửa trước khi đất khô nứt hẳn để tránh căng rát. Không nên dùng hằng ngày.
Máy hút ẩm có giúp gì cho da không?
Máy hút ẩm giúp phòng ngủ khô thoáng, khăn, vỏ gối, quần áo nhanh khô, giảm môi trường cho nấm mốc. Gián tiếp, da ít tiếp xúc với đồ ẩm hơn. Giữ độ ẩm phòng khoảng 50 đến 60% là vừa, không cần hút quá khô.
Mụn mùa nồm có tự hết khi trời khô không?
Một phần có thể đỡ khi thời tiết khô ráo hơn, nhất là mụn ẩn do bết dính. Nhưng mụn viêm, viêm nang lông do nấm, viêm da dầu thường không tự khỏi hẳn. Nếu mụn kéo dài qua mùa, hãy khám da liễu để điều trị đúng.
