Tóc khô xơ, chẻ ngọn là do lớp biểu bì bên ngoài sợi tóc bị bào mòn, bong vảy, khiến tóc mất dầu, mất nước, rối và gãy. Thủ phạm hay gặp nhất là nhiệt (máy sấy, máy duỗi, máy uốn), hoá chất (tẩy, nhuộm, uốn, duỗi), nắng và cách chải, lau tóc thô bạo. Phục hồi tại nhà gồm ba việc: giảm tác nhân gây hại, dùng dầu xả sau mỗi lần gội và ủ tóc một đến hai lần mỗi tuần, cắt tỉa phần ngọn đã chẻ.
Cần nói thẳng một điều: sợi tóc là phần đã sừng hoá, không còn tế bào sống, nên ngọn tóc đã chẻ không thể liền lại. Sản phẩm dưỡng chỉ có thể làm mượt, dán tạm các vảy biểu bì, giảm gãy rụng. Phần tóc mới mọc từ chân mới là tóc khoẻ nếu bạn chăm đúng từ bây giờ.
Vì sao tóc khô và chẻ ngọn
Nhiệt độ cao. Máy duỗi, máy uốn có thể nóng trên 200°C. Nước trong sợi tóc sôi nhanh tạo các bọt khí li ti, làm tóc giòn, gãy. Sấy sát da đầu ở nhiệt cao mỗi ngày cũng gây hại tương tự dù chậm hơn.
Tẩy và nhuộm. Thuốc tẩy phải mở lớp biểu bì và phá sắc tố bên trong, làm tổn thương cấu trúc sợi tóc. Tẩy càng nhiều lần, tóc càng xốp, hút nước nhanh nhưng giữ ẩm kém. Uốn và duỗi hoá chất cũng phá vỡ các liên kết trong tóc.
Nắng, nước biển, nước hồ bơi. Tia UV làm phai màu và yếu protein tóc. Muối biển và clo trong hồ bơi làm tóc khô ráp, đặc biệt với tóc đã nhuộm.
Chải và lau sai cách. Chải mạnh khi tóc ướt, lúc sợi tóc yếu và dễ giãn nhất; dùng khăn bông chà xát; buộc tóc quá chặt bằng dây chun có khớp kim loại. Những việc lặp lại hằng ngày này gây gãy giữa thân tóc và ở ngọn.
Gội bằng dầu gội quá mạnh, quá thường xuyên. Một số dầu gội tẩy rửa mạnh lấy đi lớp dầu tự nhiên vốn đã ít ở phần ngọn, nhất là tóc dài, vì dầu từ da đầu khó đi xuống tận đuôi.
Tóc dài, tuổi tác. Phần ngọn tóc dài đã trải qua nhiều năm chịu tác động, nên khô hơn chân tóc là chuyện tự nhiên. Tuổi càng cao, tuyến dầu da đầu càng tiết ít.
Gội và xả đúng cách cho tóc khô
Gội đầu là bước đầu tiên có thể làm tóc khô hơn hoặc dễ chịu hơn, tuỳ cách làm. Quy trình gợi ý:
- Gỡ rối tóc khi tóc còn khô bằng lược răng thưa, bắt đầu từ ngọn rồi dần lên chân.
- Làm ướt tóc bằng nước ấm vừa, không nóng. Nước quá nóng làm da đầu khô, tóc xơ hơn.
- Lấy dầu gội lượng vừa đủ, tạo bọt trên tay rồi tập trung massage da đầu bằng đầu ngón tay. Phần ngọn chỉ cần bọt chảy qua khi xả, không cần chà.
- Xả sạch dầu gội.
- Vắt nhẹ cho bớt nước, thoa dầu xả từ giữa thân tóc xuống ngọn, tránh da đầu nếu da đầu dễ bết. Để khoảng hai đến ba phút hoặc theo hướng dẫn trên chai.
- Dùng lược răng thưa chải nhẹ khi đang có dầu xả để gỡ rối, ít gãy nhất.
- Xả lại bằng nước mát hơn một chút, để lại cảm giác hơi trơn ở ngọn là được.
Tóc khô thường chỉ cần gội hai đến ba lần mỗi tuần. Nếu da đầu dầu mà ngọn khô, có thể gội thường xuyên hơn nhưng chọn dầu gội dịu, và luôn dùng dầu xả cho phần ngọn. Dầu gội không chứa sulfate thường dịu hơn với tóc đã nhuộm, tẩy.
Ủ tóc, dầu dưỡng, xịt dưỡng: dùng gì, khi nào
Ngoài dầu xả hằng lần gội, tóc khô hưởng lợi từ một vài sản phẩm bổ sung. Mỗi loại có vai trò riêng, không cần dùng hết:
| Sản phẩm | Tác dụng chính | Cách dùng | Tần suất |
|---|---|---|---|
| Kem ủ, mặt nạ tóc | Bổ sung dầu, protein, chất làm mềm sâu hơn dầu xả | Sau khi gội, vắt khô bớt, thoa từ giữa thân xuống ngọn, để 5 đến 15 phút | 1 đến 2 lần mỗi tuần |
| Dầu dưỡng tóc | Khoá ẩm, làm mượt, giảm xù | Vài giọt xoa đều lòng bàn tay, vuốt lên ngọn khi tóc còn hơi ẩm hoặc khô | Hằng ngày, lượng ít |
| Xịt dưỡng không cần xả | Gỡ rối, dưỡng nhẹ, một số có bảo vệ nhiệt | Xịt lên tóc ẩm trước khi chải và sấy | Sau mỗi lần gội |
| Xịt bảo vệ nhiệt | Giảm hư tổn khi dùng máy sấy, máy duỗi, máy uốn | Xịt đều lên tóc trước khi dùng nhiệt | Mỗi lần tạo kiểu nhiệt |
| Dầu tự nhiên như dầu dừa | Một số nghiên cứu cho thấy dầu dừa giảm mất protein khi gội | Thoa ngọn tóc trước khi gội 20 đến 30 phút, gội sạch | Thỉnh thoảng; tóc mảnh dễ bết |
Tóc tẩy nhiều lần thường cần cả protein (giúp sợi tóc chắc hơn) lẫn chất làm mềm (giúp mượt). Dùng quá nhiều sản phẩm giàu protein có thể làm tóc cứng, giòn; khi đó xen kẽ với mặt nạ thuần dưỡng ẩm.
Đọc nhãn: các silicone như dimethicone giúp tóc mượt, giảm ma sát rõ rệt, không có hại như lời đồn; chỉ cần gội sạch định kỳ nếu thấy tóc nặng, bết.
Dùng máy sấy, máy duỗi mà ít hại tóc
Không phải ai cũng bỏ được dụng cụ nhiệt, nhất là đi làm buổi sáng. Có thể giảm hại đáng kể với vài nguyên tắc:
- Thấm tóc bằng khăn microfiber hoặc áo thun cotton cũ, ấn và vắt nhẹ, không chà, cho đến khi tóc bớt nước nhỏ giọt.
- Xịt bảo vệ nhiệt trước khi sấy.
- Sấy ở mức nhiệt trung bình, giữ máy cách tóc khoảng 15 cm, di chuyển liên tục, không chĩa một điểm lâu.
- Sấy chân tóc trước, ngọn sau; khi tóc khô khoảng 80% thì chuyển sang gió mát.
- Máy duỗi, máy uốn nên dùng ở nhiệt độ thấp nhất đủ tạo kiểu. Tóc mảnh, tóc tẩy thường chỉ cần khoảng 150 đến 180°C; tránh để trên 200°C.
- Mỗi lọn chỉ kẹp một lượt, không kéo đi kéo lại nhiều lần.
- Không duỗi, uốn khi tóc còn ẩm: nước trong sợi tóc sôi nhanh, gây hư tổn rõ hơn.
- Cho tóc những ngày nghỉ nhiệt mỗi tuần, chọn kiểu búi lỏng, tết lỏng, kẹp càng cua.
Để tóc khô tự nhiên hoàn toàn cũng không hẳn là tốt nhất: tóc ướt lâu khiến sợi tóc trương nước kéo dài, và đi ngủ với tóc ướt dễ rối, gãy. Thấm khô rồi sấy gió ấm nhẹ thường là cách cân bằng.
Cắt tỉa ngọn chẻ: bao lâu một lần, cắt bao nhiêu
Vì ngọn chẻ không thể liền lại, và vết chẻ có xu hướng lan dần lên thân tóc, cắt tỉa định kỳ là cách duy nhất loại bỏ chúng. Với người đang để tóc dài, tỉa khoảng một đến hai phân mỗi hai đến ba tháng giúp giữ ngọn gọn mà không mất nhiều chiều dài. Tóc hư tổn nặng sau tẩy nhiều lần có thể cần cắt mạnh tay hơn một lần, sau đó duy trì tỉa đều.
Cách tự kiểm tra: kéo một lọn tóc xuống, nhìn phần ngọn dưới ánh sáng. Nếu thấy nhiều sợi tách đôi như chữ Y, có chấm trắng nhỏ dọc thân tóc, hoặc ngọn mỏng, xơ như cước, đó là lúc cần tỉa. Kéo nhẹ một sợi tóc ướt: tóc khoẻ giãn rồi co lại, tóc hư giãn mà không co, hoặc đứt ngay.
Khi tự tỉa ở nhà, dùng kéo cắt tóc chuyên dụng sắc bén. Kéo văn phòng cùn dễ làm dập ngọn, lại tạo thêm vết chẻ mới. Các sản phẩm quảng cáo "hàn gắn ngọn chẻ" chỉ dán tạm bằng polymer hoặc silicone, trôi đi sau vài lần gội.
Thói quen hằng ngày giúp tóc bớt khô
Đội mũ khi ra nắng lâu, đi biển. Mũ giảm trực tiếp tia UV lên tóc. Trước khi xuống biển hoặc hồ bơi, làm ướt tóc bằng nước ngọt và thoa chút dầu xả để tóc ít ngấm muối, clo; bơi xong gội lại ngay.
Đổi dây buộc tóc. Dùng dây chun vải mềm, dây xoắn lò xo nhựa, kẹp càng cua thay cho chun có khớp kim loại. Không buộc ở cùng một vị trí mỗi ngày.
Vỏ gối trơn. Vỏ gối lụa hoặc satin giảm ma sát, tóc ít rối và xù sau khi ngủ. Hoặc tết lỏng trước khi ngủ.
Giãn thời gian tẩy, nhuộm, uốn. Để ít nhất vài tháng giữa các lần, không tẩy và uốn cùng lúc. Nhuộm chân tóc mới mọc thay vì nhuộm lại toàn bộ.
Ăn uống đủ chất. Tóc cần đủ protein, sắt, kẽm. Rụng tóc nhiều, tóc mỏng đi rõ rệt, kèm mệt mỏi có thể liên quan tới thiếu máu, tuyến giáp, sau sinh, căng thẳng; nên đi khám thay vì chỉ đổi dầu gội.
Câu hỏi thường gặp
Tóc khô xơ có nên gội đầu mỗi ngày không?
Không cần thiết. Tóc khô thường chỉ cần gội hai đến ba lần mỗi tuần. Nếu da đầu ra dầu nhiều, phải gội hằng ngày, chọn dầu gội dịu, chỉ tập trung ở da đầu và luôn dùng dầu xả cho ngọn tóc để bù lại lượng dầu bị mất.
Ủ tóc bằng dầu dừa có tốt không?
Dầu dừa có thể thấm vào sợi tóc và giúp giảm mất protein khi gội, nên nhiều người thấy tóc mềm hơn. Thoa ngọn trước khi gội khoảng 20 đến 30 phút rồi gội sạch. Tóc mảnh dễ bết hoặc da đầu dầu nên tránh thoa lên chân tóc.
Tóc chẻ ngọn có tự hết không?
Không. Ngọn chẻ không tự liền vì sợi tóc không còn tế bào sống. Dầu dưỡng chỉ dán tạm cho mượt. Cách duy nhất loại bỏ là cắt tỉa phần chẻ, và chăm sóc tốt để phần tóc mới mọc không bị chẻ tiếp.
Dầu xả và kem ủ khác nhau thế nào?
Dầu xả dùng sau mỗi lần gội, để vài phút, làm mượt bề mặt và gỡ rối. Kem ủ đậm đặc hơn, thường chứa nhiều dầu, protein, chất làm mềm, cần để lâu hơn và dùng một đến hai lần mỗi tuần. Kem ủ không thay được dầu xả hằng ngày.
Tóc vừa tẩy nhuộm nên chăm thế nào?
Chờ ít nhất hai đến ba ngày rồi mới gội lần đầu, dùng dầu gội dịu dành cho tóc nhuộm, gội bằng nước mát, ủ tóc mỗi tuần, hạn chế máy duỗi và nắng. Giãn thời gian giữa các lần tẩy, và không làm uốn, duỗi ngay sau khi tẩy.
Tóc khô có cần đi khám không?
Tóc khô do tạo kiểu thường tự cải thiện khi chăm đúng. Nên đi khám nếu tóc rụng thành mảng, rụng nhiều kéo dài trên vài tháng, da đầu ngứa đỏ, bong vảy dày, hoặc kèm mệt mỏi, sụt cân, vì có thể có nguyên nhân về sức khoẻ cần kiểm tra.
