Làm hộ chiếu phổ thông có hai cách: nộp trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng Dịch vụ công của Bộ Công an, đăng nhập bằng tài khoản VNeID; hoặc nộp trực tiếp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh của công an tỉnh. Hồ sơ cốt lõi gồm tờ khai, ảnh chân dung nền trắng và thẻ căn cước; hộ chiếu cũ còn hạn thì mang theo để nộp lại.
Theo Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam (sửa đổi năm 2023), thời hạn trả hộ chiếu ở công an tỉnh là không quá 8 ngày làm việc. Hộ chiếu cấp cho người từ đủ 14 tuổi có giá trị 10 năm, trẻ dưới 14 tuổi là 5 năm, và hộ chiếu không được gia hạn, hết hạn thì làm mới.
Bài này đi qua từng cách nộp, tiêu chuẩn ảnh để không bị trả hồ sơ, trường hợp trẻ em và người mất hộ chiếu. Lệ phí và giao diện cổng dịch vụ công thay đổi theo từng giai đoạn, nên bạn xem mức thu hiện hành ngay trên trang nộp hồ sơ trước khi thanh toán.
Nộp online hay nộp trực tiếp: chọn cách nào
Hai cách cho ra cùng một cuốn hộ chiếu. Khác biệt nằm ở công sức đi lại và độ chắc của ảnh:
| Tiêu chí | Nộp trực tuyến | Nộp trực tiếp |
|---|---|---|
| Điều kiện | Có tài khoản VNeID mức 2, thẻ căn cước gắn chip, ảnh chân dung dạng tệp | Mang thẻ căn cước, ảnh in hoặc chụp tại chỗ nếu nơi đó có dịch vụ |
| Ảnh chân dung | Tự tải tệp ảnh lên, dễ bị trả nếu ảnh không đạt | Cán bộ xem ảnh ngay, sai thì chụp lại tại chỗ |
| Thanh toán lệ phí | Trực tuyến qua cổng thanh toán; có giai đoạn nhà nước giảm phí cho hồ sơ online | Nộp tại quầy |
| Nhận kết quả | Chọn gửi qua bưu điện về nhà hoặc đến lấy | Đến lấy theo giấy hẹn hoặc đăng ký chuyển phát |
| Phù hợp với ai | Người bận, quen dùng điện thoại, đã làm hộ chiếu trước đây | Người làm lần đầu, làm cho trẻ nhỏ, ảnh khó đạt chuẩn |
Kinh nghiệm chung: nếu đây là cuốn hộ chiếu đầu tiên hoặc làm cho con dưới 14 tuổi, nộp trực tiếp ít rủi ro hơn vì có người kiểm hồ sơ ngay. Nếu bạn làm lại hộ chiếu đã hết hạn và tự tin về ảnh, nộp trực tuyến tiết kiệm được ít nhất một buổi nghỉ làm.
Với người đã có thẻ căn cước gắn chip, nhiều trường hợp được chọn nộp ở cơ quan xuất nhập cảnh của công an tỉnh thuận tiện cho mình thay vì bắt buộc về nơi thường trú; hãy xem hướng dẫn hiện hành của cơ quan nơi định nộp.
Các bước nộp hộ chiếu trực tuyến
Giao diện có thể đổi qua từng đợt nâng cấp, nhưng các bước chính thường như sau:
- Vào Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng Dịch vụ công Bộ Công an, đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử VNeID. Từ giữa năm 2025, việc đăng nhập dịch vụ công trực tuyến cho công dân chủ yếu đi qua tài khoản này.
- Tìm thủ tục “cấp hộ chiếu phổ thông ở trong nước”, chọn đúng đối tượng: cho bản thân hay cho con dưới 14 tuổi, cấp lần đầu hay cấp lại.
- Điền tờ khai điện tử. Phần lớn thông tin tự điền từ dữ liệu dân cư; bạn chỉ bổ sung nghề nghiệp, nơi làm việc, số điện thoại, địa chỉ nhận kết quả.
- Tải ảnh chân dung theo đúng kích thước và dung lượng cổng yêu cầu (xem mục ảnh bên dưới). Nếu đang có hộ chiếu còn hạn, khai số hộ chiếu cũ.
- Chọn nơi nhận hồ sơ, hình thức nhận kết quả, kiểm tra lại toàn bộ rồi gửi.
- Thanh toán lệ phí trực tuyến khi hồ sơ được tiếp nhận; giữ mã hồ sơ để tra cứu.
- Theo dõi trạng thái trong tài khoản hoặc tin nhắn. Nếu hồ sơ bị yêu cầu bổ sung, thường do ảnh, bạn sửa và gửi lại trong hạn.
Sau khi gửi, đừng nộp thêm một hồ sơ mới khi thấy chậm: hai hồ sơ trùng nhau dễ làm hệ thống treo cả hai. Nếu quá hạn hẹn mà chưa có tin, hãy liên hệ cơ quan xuất nhập cảnh nơi bạn chọn nhận hồ sơ, đọc mã hồ sơ để cán bộ tra.
Ảnh hộ chiếu: tiêu chuẩn để không bị trả hồ sơ
Kích thước và nền. Ảnh cỡ 4 x 6 cm, nền trắng, chụp không quá 6 tháng. Khi nộp online, cổng thường yêu cầu tệp JPG trong giới hạn dung lượng ghi ngay tại ô tải lên.
Tư thế. Mặt nhìn thẳng, đầu để trần, hai mắt mở, miệng khép, không nghiêng đầu. Khuôn mặt chiếm phần lớn khung hình, thấy rõ hai tai thì càng tốt.
Kính và trang sức. Không đeo kính. Tóc mái không che lông mày, không đeo khuyên mũi hay trang sức lớn che mặt.
Ánh sáng. Sáng đều hai bên mặt, không bóng đổ ra nền phía sau, không loá ở trán. Ảnh tự chụp bằng điện thoại trong phòng tối gần như chắc chắn bị trả.
Không chỉnh sửa. Không dùng ảnh làm mịn da, đổi màu da, xoá nốt ruồi bằng ứng dụng. Hệ thống đối chiếu ảnh với dữ liệu sinh trắc, ảnh chỉnh nhiều có thể không khớp.
Tự chụp ở nhà cho đạt. Đứng cách bức tường trắng khoảng một mét để bóng không đổ lên nền, quay mặt về phía cửa sổ ban ngày, nhờ người khác chụp ngang tầm mắt bằng camera sau thay vì camera trước. Sau đó cắt ảnh theo tỉ lệ 4:6, giữ khoảng trống nhỏ phía trên đỉnh đầu và không phóng to làm vỡ hạt.
Ảnh cho trẻ nhỏ. Cho bé nằm trên tấm ga trắng và chụp từ trên xuống là cách nhiều phụ huynh dùng; miễn mắt mở, mặt thẳng, không thấy tay người lớn trong khung.
Làm hộ chiếu cho trẻ dưới 14 tuổi
Trẻ dưới 14 tuổi được cấp hộ chiếu riêng, thời hạn 5 năm. Cha, mẹ hoặc người giám hộ là người khai và ký tờ khai thay cho trẻ. Khi nộp trực tiếp, người đại diện mang giấy tờ tuỳ thân của mình, ảnh của trẻ và giấy khai sinh hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ nếu dữ liệu dân cư chưa thể hiện được quan hệ cha mẹ con.
Với trẻ có số định danh cá nhân và thông tin đã có trong dữ liệu dân cư, phần khai thường nhanh vì hệ thống tự điền họ tên, ngày sinh, quê quán. Khi nộp online cho con, bạn đăng nhập bằng tài khoản VNeID của chính mình và chọn mục khai cho người dưới 14 tuổi; ảnh của trẻ vẫn phải đạt chuẩn như người lớn.
Nhiều gia đình thắc mắc trẻ có cần có mặt không. Khi nộp trực tiếp, cán bộ có thể cần thấy mặt trẻ để đối chiếu với ảnh, nên mang bé theo là chắc nhất. Trẻ từ 14 tuổi trở lên tự đứng tên hồ sơ của mình nhưng cần thẻ căn cước.
Lưu ý khi đi nước ngoài: hộ chiếu chỉ là một phần. Một số nước đòi trẻ đi cùng một phụ huynh phải có giấy đồng ý của phụ huynh còn lại; hãy kiểm tra yêu cầu của nước đến và của hãng bay trước chuyến đi.
Hộ chiếu cũ, hộ chiếu mất và những điều nên biết trước chuyến bay
Mấy tình huống dưới đây gây rắc rối nhiều nhất, thường phát hiện ra khi đã sát ngày bay:
- Hộ chiếu còn dưới 6 tháng. Nhiều nước và hãng bay yêu cầu hộ chiếu còn hạn ít nhất 6 tháng tính từ ngày nhập cảnh. Thấy còn dưới khoảng 9 tháng là nên làm mới.
- Làm mới khi hộ chiếu cũ còn hạn. Bạn nộp lại cuốn cũ để huỷ. Nếu trong đó có thị thực còn giá trị, hãy đề nghị được nhận lại cuốn cũ đã huỷ để mang theo cùng cuốn mới khi đi.
- Mất hộ chiếu trong nước. Luật yêu cầu báo mất trong vòng 48 giờ kể từ khi phát hiện, cho cơ quan xuất nhập cảnh, công an cấp xã nơi gần nhất hoặc đồn biên phòng cửa khẩu. Hộ chiếu đã báo mất mà tìm lại được cũng không dùng được nữa.
- Mất hộ chiếu ở nước ngoài. Trình báo cảnh sát nơi đó để lấy biên bản, rồi liên hệ đại sứ quán hoặc tổng lãnh sự quán Việt Nam để được cấp giấy tờ về nước.
- Hộ chiếu bị ướt, rách trang thông tin hoặc hỏng chip. Hãng bay và cửa khẩu có quyền từ chối; nên làm lại trước chuyến đi.
- Chụp sẵn bản sao. Lưu ảnh trang thông tin hộ chiếu và thị thực trong điện thoại, một bản trong email, phòng khi thất lạc.
Hộ chiếu chỉ cho phép bạn xuất cảnh khỏi Việt Nam. Còn được vào nước nào, cần thị thực hay không, là quy định của từng nước, phải kiểm tra trên trang của cơ quan lãnh sự nước đó trước khi mua vé.
Câu hỏi thường gặp
Làm hộ chiếu có cần sổ hộ khẩu không?
Không. Sổ hộ khẩu giấy đã hết giá trị từ ngày 1/1/2023. Cơ quan xuất nhập cảnh tra thông tin cư trú trong dữ liệu dân cư thông qua thẻ căn cước hoặc số định danh của bạn.
Hộ chiếu gắn chip khác gì hộ chiếu không gắn chip?
Hộ chiếu gắn chip lưu thêm dữ liệu sinh trắc học trong chip điện tử, giúp qua cửa kiểm soát tự động ở một số sân bay nhanh hơn. Về giá trị pháp lý để xuất nhập cảnh, hai loại như nhau trong thời hạn ghi trên hộ chiếu.
Nộp online xong có phải đến cơ quan xuất nhập cảnh không?
Nếu hồ sơ hợp lệ và bạn chọn nhận qua bưu điện thì thường không phải đến. Trường hợp ảnh không đạt hoặc cần đối chiếu thông tin, cơ quan có thể yêu cầu bổ sung hoặc mời đến trực tiếp.
Hộ chiếu hết hạn có gia hạn được không?
Không. Hộ chiếu phổ thông không được gia hạn. Hết hạn hoặc sắp hết hạn thì bạn làm thủ tục cấp mới, hồ sơ giống như làm lại lần hai và nộp kèm cuốn cũ.
Làm hộ chiếu cho bé sơ sinh cần gì?
Cần tờ khai do cha hoặc mẹ ký, ảnh của bé đạt chuẩn và giấy tờ chứng minh quan hệ nếu dữ liệu chưa có. Bé phải được đăng ký khai sinh và có số định danh cá nhân trước thì mới làm được hộ chiếu.
Bao lâu thì nhận được hộ chiếu?
Luật quy định không quá 8 ngày làm việc ở công an tỉnh kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, chưa kể thời gian chuyển phát. Nên nộp ít nhất một tháng trước ngày cần dùng để có thời gian xử lý nếu bị yêu cầu bổ sung.
