Một ngày bán trú ở trường mầm non thường bắt đầu với giờ đón trẻ khoảng 7h–8h, hoạt động học và chơi buổi sáng, ăn trưa khoảng 10h30–11h, ngủ trưa từ khoảng 11h30–12h đến 14h–14h30, ăn bữa phụ chiều, hoạt động chiều và trả trẻ khoảng 16h30–17h30. Lớp nhà trẻ (dưới 3 tuổi) thường ăn sớm hơn và ngủ dài hơn lớp mẫu giáo.
Khung giờ cụ thể khác nhau giữa trường công lập, tư thục, theo mùa và theo địa phương, nên hãy xin thời gian biểu của đúng lớp con khi nhập học. Bài dưới đây mô tả từng khung thường gặp, trẻ làm gì và vì sao lịch được sắp như vậy, giải thích các tên gọi trên thời gian biểu treo ở lớp, khác biệt giữa lịch nhà trẻ và mẫu giáo, và cách giữ nếp cuối tuần.
Khung giờ thường gặp của một ngày bán trú
Bảng dưới là một lịch mẫu cho lớp mẫu giáo, tổng hợp từ cách sắp xếp phổ biến của các trường mầm non. Lớp nhà trẻ thường dời giờ ăn trưa sớm hơn khoảng 30 phút và có thể có thêm bữa phụ buổi sáng.
| Khung giờ (tham khảo) | Hoạt động | Vì sao sắp xếp như vậy |
|---|---|---|
| 7h00–8h00 | Đón trẻ, trò chuyện, chơi tự do; trường có bữa sáng thì ăn sáng | Giờ đón kéo dài để phụ huynh đi làm linh hoạt, trẻ vào lớp dần không bị dồn |
| 8h00–8h30 | Thể dục sáng, điểm danh | Khởi động cơ thể, tạo nghi thức bắt đầu ngày |
| 8h30–9h15 | Hoạt động học có chủ đích | Buổi sáng trẻ tỉnh táo nhất, phù hợp nội dung cần tập trung |
| 9h15–10h15 | Chơi ngoài trời, chơi ở các góc | Vận động sau giờ học; tránh nắng gắt buổi trưa |
| 10h15–11h30 | Vệ sinh, ăn trưa | Trẻ nhỏ đói sớm, ăn đủ thời gian rồi mới ngủ |
| 11h30–14h30 | Ngủ trưa | Giấc trưa dài giúp trẻ phục hồi, tránh buổi chiều mệt mỏi |
| 14h30–15h30 | Vận động nhẹ, vệ sinh, ăn bữa phụ chiều | Khởi động lại sau giấc ngủ, bổ sung năng lượng |
| 15h30–16h30 | Hoạt động chiều: ôn bài, văn nghệ, đọc truyện, chơi tự chọn | Nội dung nhẹ nhàng khi trẻ đã mệt hơn buổi sáng |
| 16h30–17h30 | Vệ sinh, trả trẻ | Trả trẻ rải theo giờ tan làm của phụ huynh |
Mùa hè, một số trường dời giờ đón sớm hơn; mùa đông ở miền Bắc có thể dời giờ thể dục ngoài trời muộn hơn khi trời rét. Trường tư thục thường có thêm giờ đón sớm hoặc trả muộn theo đăng ký.
Buổi sáng: từ giờ đón đến giờ ăn trưa
Giờ đón là khoảnh khắc quan trọng về cảm xúc. Trẻ đến sớm thường được chơi tự do ở các góc, cô dùng thời gian này để quan sát sức khoẻ, nhận thuốc nếu có và nghe phụ huynh dặn dò. Nếu con hay khóc lúc chia tay, đưa con đến ở đầu giờ đón thường dễ hơn, vì lớp còn yên tĩnh và cô có thời gian đón từng bạn.
Thể dục sáng thường gồm khởi động, bài tập theo nhạc và trò chơi vận động ngắn. Sau đó là hoạt động học có chủ đích, thời lượng ngắn và tăng dần theo tuổi, từ khoảng 10–15 phút ở nhóm nhà trẻ đến khoảng nửa giờ ở lớp lá; con số cụ thể tuỳ kế hoạch của từng trường. “Học” ở đây là các hoạt động khám phá, tạo hình, âm nhạc, làm quen với toán, kể chuyện, không phải ngồi bàn chép bài.
Giờ chơi ngoài trời và chơi ở góc chiếm thời lượng đáng kể vì chơi chính là cách trẻ mầm non học. Trẻ chọn góc xây dựng, góc phân vai, góc sách, góc nghệ thuật, còn cô quan sát và gợi ý.
Trước giờ ăn trưa có giờ vệ sinh: đi vệ sinh, rửa tay. Bữa trưa ở trường thường gồm cơm, món mặn, rau và canh, có thể kèm tráng miệng; cô cho trẻ tự xúc và hỗ trợ bé còn chậm. Thời gian ăn khoảng 30–45 phút. Nếu bé ở nhà quen ăn lâu hơn, bé có thể ăn chưa hết suất trong những tuần đầu.
Buổi trưa và chiều: ngủ, ăn phụ, trả trẻ
Giấc ngủ trưa ở trường thường kéo dài 2–2,5 tiếng với mẫu giáo, có thể lâu hơn với nhà trẻ. Phòng được kéo rèm, giảm sáng, mỗi bé có chỗ nằm riêng. Cô trực trong suốt giờ ngủ. Bé không ngủ được vẫn được yêu cầu nằm yên để không làm bạn thức giấc; đây là chỗ nhiều bé gặp khó trong những tuần đầu.
Sau giờ ngủ, trẻ dậy, vận động nhẹ cho tỉnh, đi vệ sinh và ăn bữa phụ chiều như sữa, cháo, bánh, chè, trái cây tuỳ thực đơn trường. Buổi chiều nội dung nhẹ hơn: ôn lại bài sáng, hát, đọc truyện, chơi tự chọn, sinh hoạt văn nghệ cuối tuần.
Giờ trả trẻ thường rải trong khoảng một tiếng. Trẻ được đón sớm hay muộn trong khoảng đó đều bình thường, nhưng cố gắng không trễ quá giờ trường quy định. Bé là bạn cuối cùng trong lớp nhiều ngày liên tục có thể cảm thấy lo lắng; nếu buộc phải đón muộn, báo trước cho cô và nói với bé ai sẽ đến đón.
Lúc đón là dịp tốt để hỏi cô vài câu ngắn: hôm nay con ăn thế nào, ngủ được bao lâu, có chuyện gì cần lưu ý. Tránh giữ cô nói chuyện lâu khi nhiều phụ huynh khác đang chờ; chuyện dài nên hẹn riêng hoặc nhắn qua kênh liên lạc của lớp.
Lớp nhà trẻ và lớp mẫu giáo khác nhau thế nào trong một ngày
Cùng một trường nhưng lịch của nhóm 18–24 tháng và lớp lá có thể khác nhau khá nhiều. Nếu con sắp chuyển từ nhà trẻ lên lớp mầm, những khác biệt dưới đây là điều bé phải làm quen.
| Khía cạnh | Nhóm nhà trẻ (dưới 3 tuổi) | Lớp mẫu giáo (3–6 tuổi) |
|---|---|---|
| Bữa ăn | Ăn cháo, cơm nát, thường có thêm bữa phụ buổi sáng; cô hỗ trợ xúc nhiều | Ăn cơm cùng món mặn, rau, canh; trẻ tự xúc, cô chỉ giúp bé chậm |
| Giấc ngủ | Có thể ngủ trưa dài hơn, một số trường cho bé nhỏ ngủ thêm giấc sáng ngắn | Một giấc trưa chung; bé lớn không ngủ vẫn nằm nghỉ |
| Hoạt động học | Rất ngắn, chủ yếu chơi với đồ vật, nghe hát, đọc thơ | Có giờ học có chủ đích mỗi sáng, dài dần từ lớp mầm đến lớp lá |
| Vệ sinh | Cô thay bỉm theo giờ, tập ngồi bô | Trẻ tự đi vệ sinh, cô nhắc theo giờ và hỗ trợ khi cần |
| Chơi | Chơi cạnh nhau, đồ chơi to, nhiều vận động bò, leo thấp | Chơi theo góc có vai, có luật, chơi nhóm cùng bạn |
| Số cô trên trẻ | Nhiều cô hơn tính trên mỗi trẻ | Ít cô hơn, trẻ phải tự lập nhiều hơn |
Mùa hè trước khi lên lớp mầm là lúc tốt để chuyển dần nếp ở nhà theo cột bên phải: bỏ giấc sáng, ăn cơm cùng bữa với người lớn, tự xúc, tự đi vệ sinh có nhắc. Hỏi trường lớp mầm của con bắt đầu và kết thúc giờ ngủ trưa lúc nào để chỉnh cho khớp.
Đọc thời gian biểu treo ở lớp: các tên gọi nghĩa là gì
Đón trẻ, chơi, thể dục sáng. Khoảng thời gian trẻ đến lớp rải rác; cô vừa đón vừa quan sát sức khoẻ, nhận đồ dùng, thuốc nếu có. Trẻ chơi tự do, sau đó cả lớp tập thể dục theo nhạc.
Hoạt động học (hay giờ học có chủ đích). Phần cô tổ chức theo kế hoạch tuần: khám phá khoa học, làm quen với toán, văn học, tạo hình, âm nhạc, vận động. Nếu muốn biết con học gì, hỏi cô chủ đề của tuần, ví dụ "gia đình", "nghề nghiệp", "các mùa".
Hoạt động góc. Trẻ tự chọn chơi ở các góc như phân vai, xây dựng, sách, nghệ thuật, thiên nhiên. Đây không phải giờ "chơi cho qua"; trẻ tập nói, tập hợp tác và dùng tay nhiều nhất trong giờ này.
Hoạt động ngoài trời. Quan sát cây, thời tiết, chơi trò vận động có luật và chơi tự do với thiết bị ngoài sân. Ngày mưa hoặc nắng gắt, trường chuyển vào sảnh hay phòng thể chất.
Hoạt động chiều. Ôn lại bài buổi sáng, làm quen nội dung mới nhẹ nhàng, văn nghệ, đọc truyện, chơi theo ý thích. Một số trường xếp lớp năng khiếu hoặc ngoại ngữ vào khung này.
Nêu gương cuối ngày, cuối tuần. Cô và trẻ cùng nhắc lại việc tốt trong ngày. Ở lớp làm đúng, phần này dùng để khích lệ cả lớp chứ không biến thành bảng xếp hạng bé ngoan, bé hư.
Cuối tuần giữ nếp ra sao và những điều nên hỏi trường
Giữ giờ thức và ngủ lệch không quá một tiếng. Cuối tuần cho bé dậy muộn hơn một chút được, nhưng lệch hai ba tiếng thì thứ Hai bé sẽ rất khó dậy. Giữ giờ ăn trưa và ngủ trưa gần giống ngày thường, kể cả khi đi chơi; mang theo đồ ngủ quen thuộc nếu ở ngoài vào giờ trưa.
Không cần lịch hoạt động kín mít. Cuối tuần là lúc bé nghỉ ngơi và gần gũi gia đình. Một buổi đi chơi, một buổi ở nhà chơi tự do là nhịp hợp lý; tránh dồn quá nhiều lớp năng khiếu khiến bé mệt khi vào tuần mới.
Hỏi lịch cụ thể của lớp con. Mỗi trường có khung giờ riêng. Nên hỏi: giờ đón sớm nhất và trả muộn nhất, trường có bữa sáng không, giờ ngủ trưa bắt đầu và kết thúc mấy giờ, bé có được mang gối hoặc đồ ngủ quen từ nhà không.
Hỏi về thực đơn và bữa phụ. Xin thực đơn tuần để biết bé ăn gì ở trường, tránh nấu trùng món buổi tối và báo trước cho cô nếu bé dị ứng thực phẩm. Bé có chế độ ăn đặc biệt cần trao đổi với nhà trường bằng văn bản.
Hỏi cách liên lạc. Lớp dùng sổ liên lạc, nhóm tin nhắn hay ứng dụng của trường; phụ huynh báo nghỉ, báo đón muộn qua kênh nào và trước mấy giờ.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ mấy tuổi có thể học bán trú?
Điều lệ trường mầm non cho phép nhận trẻ từ 3 tháng tuổi, nhưng thực tế nhiều trường chỉ nhận nhóm trẻ từ khoảng 12–18 tháng. Độ tuổi nhận cụ thể tuỳ trường và quy định từng địa phương; điều quan trọng hơn là bé đã ăn được cơm nát hoặc cháo đặc, ngủ được giấc trưa và gia đình sẵn sàng cho giai đoạn làm quen.
Thứ bảy trường mầm non có học không?
Phần lớn trường mầm non công lập học từ thứ hai đến thứ sáu và nghỉ thứ bảy, chủ nhật. Nhiều trường tư thục và nhóm lớp nhận trông thêm ngày thứ bảy theo đăng ký, có thể tính phí riêng. Lịch cụ thể mỗi nơi khác nhau, nên hỏi ngay khi làm hồ sơ nếu gia đình cần gửi con cuối tuần.
Bé ăn ở trường không đủ no thì có nên cho ăn thêm buổi chiều?
Có thể cho bé ăn nhẹ khi đón về như sữa, trái cây, bánh, nhưng nên cách bữa tối ít nhất một tiếng rưỡi để bé vẫn đói lúc ăn tối. Nếu bé thường xuyên không ăn được ở trường, trao đổi với cô để tìm nguyên nhân.
Trường có cho trẻ ăn sáng không, có nên cho con ăn ở nhà trước?
Tuỳ trường: có nơi tổ chức bữa sáng tại lớp theo đăng ký, có nơi chỉ có bữa trưa và bữa phụ chiều. Nếu trường không có bữa sáng, cho bé ăn nhẹ ở nhà hoặc trên đường đi, xong trước giờ thể dục. Nếu trường có, tránh cho bé ăn no ở nhà rồi lại ăn ở lớp, bé sẽ ăn trưa kém.
Đón con trễ hơn giờ trả trẻ có bị sao không?
Nhiều trường tư thục có dịch vụ trông muộn, có thể tính phí; trường công thường yêu cầu đón đúng giờ. Đón trễ thường xuyên ảnh hưởng đến cô giáo và tâm lý trẻ. Nếu lịch làm việc cố định muộn, hãy chọn trường có dịch vụ trông muộn hoặc nhờ người thân đón.
