Ở Việt Nam, lớp mầm dành cho trẻ 3–4 tuổi, lớp chồi cho trẻ 4–5 tuổi và lớp lá cho trẻ 5–6 tuổi; ba lớp này thuộc bậc mẫu giáo. Nhiều nơi gọi tương ứng là lớp bé, lớp nhỡ, lớp lớn. Trước mẫu giáo là các nhóm nhà trẻ dành cho trẻ từ 3 đến 36 tháng tuổi. Tuổi xếp lớp mẫu giáo thường tính theo năm sinh: năm học 2026–2027, trẻ sinh năm 2023 vào lớp mầm, sinh năm 2022 vào lớp chồi, sinh năm 2021 vào lớp lá.
Dưới đây là cách hệ thống mầm non được chia, bảng tra nhanh theo năm sinh, trẻ mỗi lớp thường làm được gì và hoạt động chính trong ngày. Quy định tuyển sinh có thể điều chỉnh theo từng năm và từng địa phương, nên trước khi làm hồ sơ hãy hỏi trực tiếp trường hoặc bộ phận phụ trách giáo dục của xã, phường nơi bạn cư trú.
Hệ thống giáo dục mầm non gồm những gì
Giáo dục mầm non là bậc đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân, dành cho trẻ từ 3 tháng đến 6 tuổi, chia thành hai giai đoạn. Giáo dục nhà trẻ nhận trẻ từ 3 đến 36 tháng tuổi, tổ chức theo nhóm trẻ. Giáo dục mẫu giáo nhận trẻ từ 3 đến 6 tuổi, tổ chức theo lớp. Một trường mầm non có thể có cả nhóm trẻ và lớp mẫu giáo; trường mẫu giáo chỉ có lớp mẫu giáo; nhà trẻ chỉ có nhóm trẻ. Ngoài ra còn có nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập quy mô nhỏ.
Nhóm trẻ thường chia theo tháng tuổi: 3–12 tháng, 13–24 tháng và 25–36 tháng. Vì phát triển ở tuổi này thay đổi rất nhanh theo từng tháng, nhiều trường xếp nhóm linh hoạt dựa vào tháng tuổi thực tế và khả năng của trẻ (đã đi vững chưa, ăn được cơm nát chưa) chứ không cứng theo năm sinh. Nhiều trường không mở nhóm dưới 12 tháng.
Lớp mẫu giáo chia theo độ tuổi: 3–4 tuổi, 4–5 tuổi, 5–6 tuổi. Ở nơi có ít trẻ, đặc biệt vùng núi hoặc điểm trường lẻ, trường có thể tổ chức lớp ghép nhiều độ tuổi trong một lớp. Năm cuối mẫu giáo (lớp lá) được chú trọng chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1, và trẻ 5 tuổi là đối tượng của chính sách phổ cập giáo dục mầm non.
Bảng tra nhanh: tên lớp, độ tuổi và năm sinh
Cột năm sinh áp dụng cho năm học 2026–2027. Mỗi năm học sau, cộng thêm một năm vào cột đó. Riêng nhóm nhà trẻ, trường thường xét theo tháng tuổi thực tế nên cột năm sinh chỉ mang tính tham khảo.
| Nhóm/lớp | Độ tuổi | Tên gọi thường gặp | Năm sinh (năm học 2026–2027) |
|---|---|---|---|
| Nhóm trẻ | 3–12 tháng | nhóm sơ sinh, nhà trẻ nhỏ | cuối 2025 – 2026 |
| Nhóm trẻ | 13–24 tháng | nhóm 12–24 tháng, nhà trẻ | khoảng 2024 – 2025 |
| Nhóm trẻ | 25–36 tháng | nhóm 24–36 tháng, lớp nhà trẻ lớn | khoảng 2023 – 2024 |
| Lớp mẫu giáo | 3–4 tuổi | lớp mầm, lớp bé | 2023 |
| Lớp mẫu giáo | 4–5 tuổi | lớp chồi, lớp nhỡ | 2022 |
| Lớp mẫu giáo | 5–6 tuổi | lớp lá, lớp lớn | 2021 |
Tên gọi mầm, chồi, lá và bé, nhỡ, lớn chỉ khác nhau về cách gọi, cùng chỉ một độ tuổi. Tuỳ trường và tuỳ nơi, giấy tờ có thể ghi "lớp 3–4 tuổi" thay vì tên gọi. Một số trường tư thục đặt tên lớp riêng theo màu sắc, con vật hay loài cây; khi đó hãy hỏi lớp ấy tương ứng độ tuổi nào.
Cách tính tuổi khi xếp lớp và những trường hợp hay thắc mắc
Với mẫu giáo, trường thường xếp lớp theo năm sinh chứ không theo ngày sinh. Nghĩa là trẻ sinh tháng 1 và trẻ sinh tháng 12 cùng năm học chung một lớp, dù chênh nhau gần một tuổi. Ở lớp mầm, khoảng cách này thấy khá rõ: bé sinh đầu năm thường nói nhiều hơn, tự lập hơn bạn sinh cuối năm. Phần lớn sự chênh lệch đó mờ dần qua vài năm, nên phụ huynh có con sinh cuối năm không cần quá lo.
Câu hỏi hay gặp là có được cho con học "vượt" lên lớp trên hoặc "lùi" một năm không. Ở trường công lập, việc xếp lớp thường tuân theo độ tuổi quy định; các trường hợp đặc biệt như trẻ có vấn đề sức khoẻ, trẻ khuyết tật, trẻ ở nước ngoài về cần trao đổi trực tiếp với trường. Trường tư thục có thể linh hoạt hơn, nhưng nên cân nhắc lớp nào giúp trẻ thoải mái chứ không chỉ chạy theo học sớm.
Với trẻ vào lớp 1, tuổi cũng tính theo năm sinh: năm học 2027–2028, trẻ sinh năm 2021 vào lớp 1. Vì thế lớp lá năm học 2026–2027 chính là năm cuối trước tiểu học của các bé sinh năm 2021.
Trẻ mỗi lớp thường làm được gì và hoạt động chính
Nhóm 25–36 tháng. Trẻ đi chạy khá vững, bắt đầu nói câu hai, ba từ, thích bắt chước người lớn, tự xúc ăn dù còn rơi vãi, đang tập bỏ bỉm. Hoạt động chính là chơi với đồ vật, nghe hát, đọc thơ ngắn, vận động thô như bò, chui, ném bóng, và tập những việc tự phục vụ đơn giản.
Lớp mầm (3–4 tuổi). Trẻ nói câu dài hơn, hỏi "cái gì", "tại sao" liên tục, bắt đầu chơi cùng bạn thay vì chỉ chơi cạnh. Nhiều bé tự đi vệ sinh có hỗ trợ, tự mặc quần, đi dép. Hoạt động: chơi ở các góc (gia đình, xây dựng, tạo hình), làm quen màu sắc, hình dạng, số lượng nhỏ, nghe kể chuyện, hát múa, tập thể dục buổi sáng.
Lớp chồi (4–5 tuổi). Trẻ kể lại chuyện đơn giản, chơi đóng vai có kịch bản, cầm bút vẽ người có đầu, thân, tay chân, cắt bằng kéo an toàn theo đường thẳng. Hoạt động mở rộng sang khám phá khoa học đơn giản (nước, cây, con vật), đếm và so sánh, làm quen chữ cái qua trò chơi, vận động khéo léo hơn như ném trúng đích, nhảy lò cò.
Lớp lá (5–6 tuổi). Trẻ tự phục vụ gần như hoàn toàn, hợp tác nhóm, tuân theo luật chơi, kể chuyện có đầu có cuối. Chương trình chú ý chuẩn bị vào lớp 1 qua làm quen chữ viết, tư thế cầm bút, đếm, nhận biết số, nhưng theo hướng chơi và hoạt động, không dạy trước chương trình lớp 1.
Một ngày ở lớp mẫu giáo bán trú và chuyện tuyển sinh
Lịch cụ thể mỗi trường khác nhau, nhưng một ngày bán trú ở lớp mẫu giáo thường gồm các phần sau, theo thứ tự:
- Đón trẻ, chơi tự do, điểm danh, có thể có ăn sáng tại lớp.
- Thể dục sáng, rồi trò chuyện đầu ngày.
- Hoạt động học có chủ đích, khoảng 20–35 phút tuỳ độ tuổi.
- Chơi ngoài trời, sau đó chơi ở các góc trong lớp.
- Vệ sinh, ăn trưa, nghỉ trưa khoảng hai tiếng.
- Ăn bữa phụ buổi chiều, hoạt động nhẹ: ôn bài hát, đọc truyện, chơi theo ý thích.
- Vệ sinh, nêu gương cuối ngày, trả trẻ.
Về tuyển sinh, trường công lập thường tuyển theo địa bàn cư trú và có thời gian nhận hồ sơ cố định mỗi năm, phổ biến vào khoảng mùa hè trước năm học. Nhiều địa phương đã cho đăng ký trực tuyến. Hồ sơ, thứ tự ưu tiên và thời hạn do địa phương quy định, có thể thay đổi theo năm, nên hãy hỏi trường hoặc bộ phận phụ trách giáo dục của UBND xã, phường nơi cư trú để có thông tin đúng cho năm học của con.
Mỗi lần lên lớp mới: phụ huynh nên chuẩn bị gì
Chuyển từ nhóm nhà trẻ lên lớp mầm là bước thay đổi lớn nhất trong những năm mầm non. Sĩ số đông hơn, số cô trên trẻ ít hơn, trẻ phải tự làm nhiều việc hơn: tự xúc ăn, tự đi vệ sinh có hỗ trợ, tự lấy và cất đồ dùng, ngủ trưa theo giờ chung. Trong mùa hè trước khi lên lớp mầm, hãy cho con tập dần những việc này ở nhà và tập uống nước bằng cốc thay bình.
Lên lớp chồi và lớp lá, trẻ thường đổi cô, đổi phòng, đôi khi đổi cả bạn cùng lớp. Đầu năm học, có bé đã quen trường vẫn mếu máo vài ngày vì cô mới. Trò chuyện trước với con về lớp mới, dẫn con đi qua phòng học mới nếu trường cho phép, và kể cho cô mới những điều cô cũ đã biết về con: món con không ăn, cách con báo đi vệ sinh, điều làm con dịu lại.
Năm lớp lá, nhiều phụ huynh sốt ruột cho con học chữ, học số trước. Chương trình mầm non chỉ cho trẻ làm quen qua trò chơi; việc chuẩn bị quan trọng hơn là thói quen ngồi tập trung một lúc, cầm bút đúng tư thế, tự phục vụ, biết hỏi khi không hiểu và biết chờ đến lượt. Những kỹ năng ấy giúp bé vào lớp 1 vững vàng hơn việc thuộc mặt chữ sớm.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ sinh tháng 12 có vào lớp mầm cùng năm với trẻ sinh tháng 1 không?
Có. Lớp mẫu giáo xếp theo năm sinh, nên trẻ sinh trong cùng một năm dương lịch học chung lớp. Bé sinh cuối năm có thể nhỏ hơn bạn gần một tuổi, đôi khi nói ít hơn và cần hỗ trợ nhiều hơn trong năm đầu, nhưng sự chênh lệch này thường mờ dần theo thời gian.
Có bắt buộc cho con đi học lớp lá trước khi vào lớp 1 không?
Trẻ 5 tuổi là đối tượng phổ cập giáo dục mầm non, và gia đình được khuyến khích cho trẻ đi học lớp mẫu giáo 5 tuổi để chuẩn bị vào lớp 1. Nếu có hoàn cảnh đặc biệt, hãy hỏi trường tiểu học và bộ phận giáo dục ở địa phương về quy định cụ thể.
Lớp ghép là gì, có ảnh hưởng đến con không?
Lớp ghép là lớp gồm trẻ nhiều độ tuổi học chung, thường ở nơi ít trẻ. Cô sẽ chia hoạt động theo nhóm tuổi trong cùng một lớp. Trẻ nhỏ học được từ anh chị lớn, trẻ lớn tập giúp đỡ em; điều quan trọng là sĩ số vừa phải và cô có kinh nghiệm tổ chức.
Con học lớp chồi rồi mới chuyển trường thì có phải học lại không?
Không. Trẻ chuyển trường sẽ được xếp vào lớp đúng độ tuổi ở trường mới. Hỏi trường mới về giấy tờ cần mang theo như giấy chuyển trường nếu có, hồ sơ sức khoẻ, sổ tiêm chủng. Giai đoạn đầu ở trường mới bé có thể cần làm quen như lần đầu đi học.
Nhóm trẻ 18–24 tháng và nhóm 24–36 tháng khác nhau thế nào?
Nhóm nhỏ hơn thường ngủ nhiều hơn, ăn thức ăn mềm hơn, cô hỗ trợ nhiều hơn khi ăn và vệ sinh. Nhóm 24–36 tháng bắt đầu có hoạt động tập thể ngắn như hát, nghe kể chuyện, tập tự xúc ăn và tập đi vệ sinh. Trường xếp theo tháng tuổi và khả năng thực tế của bé.
