Điện thoại nhanh hết pin thường do một trong ba nhóm nguyên nhân: màn hình (độ sáng cao, màn hình luôn bật), kết nối (sóng yếu, 5G, định vị liên tục) và ứng dụng chạy nền (mạng xã hội, bản đồ, ứng dụng lỗi). Nếu máy đã dùng trên hai năm và tụt pin nhanh bất thường kể cả khi ít dùng, khả năng cao là pin đã chai và cần thay.
Cách tìm đúng thủ phạm nhanh nhất là mở Cài đặt, vào mục Pin: cả iPhone lẫn Android đều cho xem ứng dụng nào ăn bao nhiêu phần trăm pin trong 24 giờ hoặc 10 ngày qua. Bên dưới là cách đọc mục đó, những cài đặt đáng bật, các hiểu lầm làm hao pin hơn và cách biết khi nào sửa phần mềm không còn tác dụng.
Bước đầu tiên: xem ứng dụng nào đang ăn pin
Đừng tắt lung tung mọi tính năng. Mất năm phút đọc mục Pin sẽ cho biết chính xác cần sửa chỗ nào.
- iPhone: vào Cài đặt, chọn Pin. Kéo xuống phần biểu đồ, chọn xem 24 giờ qua hoặc 10 ngày qua. Bấm Hiển thị hoạt động để thấy mỗi ứng dụng chạy bao lâu trên màn hình và bao lâu trong nền.
- Samsung: vào Cài đặt, Chăm sóc pin và thiết bị (có máy ghi Pin), chọn Pin rồi xem mức sử dụng từ lần sạc đầy gần nhất.
- Android khác: vào Cài đặt, Pin, Mức sử dụng pin. Xiaomi, Oppo có thêm mục tối ưu hoá tự động.
- Đọc con số đúng cách: một ứng dụng bạn chỉ mở 10 phút mà chạy nền 3 tiếng là dấu hiệu bất thường. Ngược lại, YouTube chiếm 40% pin khi bạn xem 2 tiếng là bình thường.
- Xử lý ứng dụng chạy nền nhiều: trên iPhone vào Cài đặt, Cài đặt chung, Làm mới ứng dụng trong nền rồi tắt cho ứng dụng đó. Trên Android vào trang thông tin ứng dụng, mục Pin, chọn chế độ hạn chế hoặc tối ưu.
- Cập nhật hoặc cài lại ứng dụng vẫn ăn pin bất thường; lỗi phần mềm của chính ứng dụng là nguyên nhân hay gặp sau mỗi bản cập nhật lớn.
12 nguyên nhân hao pin và cách xử lý
Bảng xếp theo mức độ ảnh hưởng thường gặp, từ nặng đến nhẹ. Tên mục cài đặt có thể khác tuỳ hãng và phiên bản hệ điều hành.
| Nguyên nhân | Vì sao tốn pin | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Độ sáng màn hình cao | Màn hình là bộ phận tốn điện nhất | Bật độ sáng tự động, hạ thủ công khi ở trong nhà |
| Sóng điện thoại yếu | Máy tăng công suất phát để giữ kết nối | Ở tầng hầm, vùng sóng kém thì bật Wi-Fi hoặc chế độ máy bay |
| 5G ở nơi sóng 5G chập chờn | Máy liên tục chuyển giữa 4G và 5G | Chọn 5G tự động hoặc chỉ dùng 4G |
| Màn hình luôn bật | Màn hình sáng cả khi khoá | Tắt hoặc chỉ bật theo lịch |
| Định vị liên tục | GPS chạy nền cho nhiều ứng dụng | Đổi quyền vị trí sang Khi dùng ứng dụng |
| Làm mới ứng dụng trong nền | Ứng dụng tự tải dữ liệu khi không mở | Tắt cho ứng dụng không cần cập nhật tức thì |
| Thông báo quá nhiều | Mỗi thông báo đánh thức màn hình | Tắt thông báo ứng dụng mua sắm, game |
| Video tự phát trên mạng xã hội | Tải và phát video liên tục | Tắt tự phát trong cài đặt của ứng dụng |
| Máy nóng | Nhiệt cao làm pin xả nhanh và mau chai | Không chơi game khi đang sạc, tránh để trong xe nắng |
| Ứng dụng lỗi sau cập nhật | Chạy vòng lặp trong nền | Cập nhật, xoá bộ nhớ đệm hoặc cài lại |
| Thời gian khoá màn hình dài | Màn hình sáng thừa vài phút mỗi lần | Đặt 30 giây đến 1 phút |
| Pin chai | Dung lượng thực giảm theo số lần sạc | Kiểm tra tình trạng pin, thay khi cần |
Chế độ tối giúp tiết kiệm pin rõ hơn trên máy dùng màn hình OLED (iPhone X, XS, 11 Pro và mọi iPhone từ đời 12 trở đi, trừ dòng SE; đa số máy Samsung dòng A, S), vì điểm ảnh đen gần như tắt hẳn. Trên màn hình LCD, chế độ tối gần như không đổi gì về pin, chỉ đỡ chói mắt.
Chế độ tiết kiệm pin: dùng lúc nào cho đáng
iPhone có Chế độ nguồn điện thấp (Cài đặt, Pin), Android có Tiết kiệm pin hoặc Tiết kiệm năng lượng. Khi bật, máy giảm làm mới nền, tạm dừng tải email tự động, giảm hiệu ứng, hạ tần số quét màn hình và đôi khi giới hạn hiệu năng chip. Thời gian dùng có thể kéo thêm đáng kể, nhưng máy sẽ chậm hơn một chút và một số thông báo đến trễ.
Cách dùng hợp lý là bật khi pin dưới khoảng 30% hoặc khi biết sẽ ra ngoài cả ngày không có chỗ sạc. Bật thường xuyên cũng không hại máy, chỉ là bạn bỏ phí phần hiệu năng mình đã trả tiền. iPhone tự tắt chế độ này khi sạc lên khoảng 80%; nếu muốn bật nhanh, thêm nút vào Trung tâm điều khiển.
Android có thêm mức tiết kiệm pin tối đa (tên gọi khác nhau theo hãng): màn hình chuyển nền tối, chỉ còn vài ứng dụng thiết yếu như gọi điện, tin nhắn. Mức này đáng nhớ cho tình huống khẩn cấp như đi đường xa, mất điện kéo dài, khi chỉ cần máy nghe gọi được càng lâu càng tốt.
Một mẹo ít người dùng: bật chế độ máy bay khi ngủ ở nơi sóng yếu, hoặc khi đi máy bay, đi tàu qua vùng không sóng. Máy không phải dò sóng liên tục nên pin gần như đứng yên qua đêm. Nếu cần báo thức, chế độ máy bay vẫn để báo thức kêu bình thường.
Những hiểu lầm làm pin hao nhanh hơn
Vuốt tắt hết ứng dụng đa nhiệm. Hệ điều hành đã tự đóng băng ứng dụng không dùng. Tắt rồi mở lại từ đầu tốn nhiều năng lượng hơn so với mở lại từ trạng thái chờ. Chỉ nên vuốt tắt ứng dụng bị treo hoặc đang ăn pin bất thường.
Phải xả cạn pin rồi mới sạc. Lời khuyên này dành cho pin đời cũ. Pin lithium-ion trên điện thoại hiện nay thích được giữ trong khoảng giữa, thường nói gọn là khoảng 20–80%. Để pin về 0% thường xuyên làm pin mau chai hơn.
Sạc qua đêm làm hỏng pin. Máy đời mới tự ngắt khi đầy. iPhone có Sạc pin được tối ưu hoá, nhiều máy Android có chế độ Bảo vệ pin giới hạn sạc ở khoảng 80–85% hoặc chờ gần giờ thức mới sạc đầy. Bật các chế độ này rồi sạc qua đêm vẫn ổn, miễn máy không bị phủ chăn gối gây nóng.
Sạc nhanh làm hỏng pin. Sạc nhanh làm pin ấm hơn một chút, nhưng máy đã được thiết kế để chịu, và tốc độ tự giảm khi pin gần đầy. Thứ đáng lo là củ sạc, dây sạc trôi nổi không rõ nguồn gốc, không có mạch bảo vệ.
Ứng dụng diệt virus, dọn rác giúp tiết kiệm pin. Phần lớn các ứng dụng hứa tăng pin trên Android chạy nền suốt ngày, hiện quảng cáo và đôi khi chính chúng là thứ ăn pin. Công cụ có sẵn trong Cài đặt đã đủ.
Kiểm tra pin chai và khi nào nên thay
Trên iPhone, vào Cài đặt, Pin, chọn Tình trạng pin và sạc (bản cũ ghi Tình trạng pin). Con số Dung lượng tối đa cho biết pin còn bao nhiêu phần trăm so với lúc mới. Apple coi pin còn khoảng 80% sau số chu kỳ sạc theo thiết kế là bình thường; khi xuống dưới mức đó, máy có thể hiện thông báo pin xuống cấp đáng kể và tự giảm hiệu năng để tránh sập nguồn. Các đời iPhone mới còn hiện số chu kỳ sạc ở mục Giới thiệu.
Android không có mục chung. Samsung có thể kiểm tra qua ứng dụng Samsung Members, phần chẩn đoán điện thoại, mục trạng thái pin; một số hãng hiện tình trạng pin trong Cài đặt, mục Pin. Nếu không có công cụ, hãy dựa vào dấu hiệu: máy tự tắt khi còn 15–20%, phần trăm pin nhảy cóc, máy nóng ran khi sạc, hoặc pin phồng làm vỏ máy hở ra.
Pin phồng là trường hợp cần dừng dùng ngay: không sạc, không ấn mạnh vào máy, mang đi thay pin sớm. Khi thay, ưu tiên trung tâm bảo hành chính hãng hoặc nơi có phiếu bảo hành rõ ràng; pin kém chất lượng có thể báo sai phần trăm, mau chai và trên iPhone sẽ hiện thông báo không xác định được linh kiện. Với máy còn tốt về cấu hình, thay pin thường rẻ hơn rất nhiều so với mua máy mới và kéo dài thêm vài năm sử dụng.
Câu hỏi thường gặp
Có nên dùng điện thoại khi đang sạc không?
Nghe gọi, nhắn tin, lướt web khi sạc không sao. Nên tránh chơi game nặng hoặc quay video dài khi đang sạc vì máy vừa nhận điện vừa xử lý nặng sẽ nóng lên nhiều, nhiệt độ cao là yếu tố làm pin chai nhanh nhất.
Pin iPhone còn bao nhiêu phần trăm thì nên thay?
Mốc tham khảo là khoảng 80% dung lượng tối đa, hoặc khi máy hiện thông báo pin xuống cấp. Nếu pin dưới 80% mà bạn vẫn dùng đủ một ngày thì chưa cần vội. Ngược lại, máy tự tắt bất ngờ thì nên thay sớm dù con số còn cao.
Tắt Wi-Fi, Bluetooth khi không dùng có tiết kiệm pin không?
Có nhưng không nhiều với máy đời mới, vì hai kết nối này đã rất tiết kiệm khi chờ. Thứ đáng tắt hơn là dữ liệu di động ở nơi sóng yếu và định vị cho các ứng dụng không cần. Ở nhà có Wi-Fi ổn định, dùng Wi-Fi tốn pin ít hơn dùng 4G.
Điện thoại mới mua tụt pin nhanh có bình thường không?
Vài ngày đầu máy đang lập chỉ mục ảnh, đồng bộ dữ liệu, tải ứng dụng từ bản sao lưu nên tốn pin hơn hẳn. Thường sau khoảng một tuần sẽ ổn định. Nếu sau đó vẫn tụt nhanh bất thường, kiểm tra mục Pin hoặc mang ra trung tâm bảo hành.
Dùng sạc không chính hãng có sao không?
Củ sạc của hãng phụ kiện uy tín, có chứng nhận và đúng chuẩn sạc của máy thì dùng được. Nên tránh củ sạc, dây sạc giá rẻ không rõ nguồn gốc vì có thể thiếu mạch bảo vệ, gây nóng, hỏng cổng sạc hoặc nguy cơ cháy nổ.
Vì sao pin tụt nhanh sau khi cập nhật phần mềm?
Sau bản cập nhật lớn, máy thường chạy lại các tác vụ nền như lập chỉ mục, tối ưu ứng dụng trong một đến vài ngày. Hiện tượng này tự hết. Nếu kéo dài quá một tuần, kiểm tra ứng dụng nào ăn pin bất thường và cập nhật ứng dụng đó.
