Khi nghi Facebook bị hack, việc cần làm ngay là tìm xem bạn còn đăng nhập ở thiết bị nào không (điện thoại, máy tính bảng, máy tính cũ). Nếu còn, đổi mật khẩu ngay trong Cài đặt, mục Trung tâm tài khoản, Mật khẩu và bảo mật, rồi đăng xuất mọi thiết bị lạ. Nếu đã bị đăng xuất hết, mở trang đăng nhập Facebook, chọn Quên mật khẩu và làm theo hướng dẫn, hoặc dùng mục báo tài khoản bị xâm phạm trong Trung tâm trợ giúp của Facebook.
Trường hợp kẻ gian đã đổi cả email và số điện thoại, hãy kiểm tra hộp thư cũ: Facebook thường gửi email báo thay đổi kèm lựa chọn hoàn tác nếu không phải do bạn làm. Bên dưới là các bước theo từng tình huống, cách phân biệt email thật với email giả, và những cạm bẫy "dịch vụ lấy lại Facebook" làm bạn mất thêm tiền.
Dấu hiệu tài khoản đã bị chiếm
Bị đăng xuất đột ngột và mật khẩu không còn đúng. Đây là dấu hiệu rõ nhất. Đừng thử nhập lại nhiều lần, vì có thể bị tạm khoá; chuyển sang các bước khôi phục bên dưới.
Email báo đổi mật khẩu, đổi email, thêm số điện thoại. Facebook gửi thông báo về email cũ mỗi khi thông tin bảo mật thay đổi. Email này là manh mối quan trọng nhất, đừng xoá.
Bạn bè báo nhận tin nhắn vay tiền, link lạ. Kẻ chiếm tài khoản thường nhắn hàng loạt cho danh sách bạn bè để vay tiền hoặc gửi link lừa tiếp.
Bài đăng, quảng cáo, bình luận bạn không làm. Đặc biệt khi tài khoản có liên kết thẻ thanh toán quảng cáo, kẻ gian có thể chạy quảng cáo bằng thẻ của bạn.
Thiết bị lạ trong danh sách đăng nhập. Vào Mật khẩu và bảo mật, mục Nơi bạn đã đăng nhập, thấy máy hoặc địa điểm lạ là dấu hiệu có người khác đang dùng tài khoản.
Lấy lại tài khoản theo từng trường hợp
Mỗi tình huống có lối đi khác nhau. Xác định mình đang ở trường hợp nào trước khi bắt đầu, tên mục có thể khác đôi chút theo phiên bản ứng dụng.
| Tình huống | Việc cần làm |
|---|---|
| Còn đăng nhập trên một thiết bị | Đổi mật khẩu ngay, đăng xuất thiết bị lạ, kiểm tra email và số điện thoại trong Thông tin cá nhân, xoá thông tin lạ, bật xác thực 2 yếu tố |
| Bị đổi mật khẩu, email và số điện thoại vẫn của bạn | Dùng Quên mật khẩu trên trang đăng nhập, nhận mã qua email hoặc số điện thoại, đặt mật khẩu mới |
| Bị đổi email hoặc số điện thoại | Mở email cũ, tìm thư Facebook báo thay đổi, chọn tuỳ chọn hoàn tác hoặc bảo vệ tài khoản trong thư |
| Mất hết cách liên hệ, không còn thiết bị nào | Dùng mục báo tài khoản bị xâm phạm trong Trung tâm trợ giúp, làm theo hướng dẫn xác minh danh tính, có thể phải gửi ảnh giấy tờ hoặc quay video khuôn mặt |
| Tài khoản bị vô hiệu hoá sau khi bị hack | Làm theo lời nhắc trên màn hình đăng nhập để gửi kháng nghị và xác minh; quá trình có thể mất nhiều ngày |
Khi khôi phục, nên làm trên thiết bị và mạng bạn hay dùng (điện thoại cá nhân, Wi-Fi ở nhà). Facebook đánh giá mức tin cậy dựa trên thiết bị và vị trí quen thuộc; khôi phục từ máy lạ ở nơi lạ dễ bị yêu cầu xác minh thêm hoặc từ chối.
Các bước khi còn đăng nhập được trên một thiết bị
Đây là trường hợp may mắn nhất, nhưng phải làm nhanh trước khi kẻ gian đăng xuất bạn. Làm liền một lượt:
- Đổi mật khẩu: menu, Cài đặt và quyền riêng tư, Cài đặt, Trung tâm tài khoản, Mật khẩu và bảo mật, Đổi mật khẩu. Chọn mật khẩu mới dài từ 12 ký tự, chưa dùng ở đâu khác.
- Đăng xuất thiết bị lạ: trong Mật khẩu và bảo mật, mở Nơi bạn đã đăng nhập, chọn đăng xuất các phiên không phải của bạn, hoặc đăng xuất tất cả trừ máy đang cầm.
- Kiểm tra thông tin liên hệ: trong Trung tâm tài khoản, mục Thông tin cá nhân, xoá email, số điện thoại lạ mà kẻ gian thêm vào.
- Bật xác thực 2 yếu tố bằng ứng dụng xác thực, lưu mã khôi phục.
- Kiểm tra quyền quản trị Trang và tài khoản quảng cáo nếu có: gỡ người lạ được thêm vào, xoá phương thức thanh toán lạ, báo cho ngân hàng nếu thẻ bị trừ tiền.
- Gỡ ứng dụng và tiện ích lạ: trong Cài đặt, mục Ứng dụng và trang web; trên máy tính, kiểm tra tiện ích mở rộng của trình duyệt.
- Đổi mật khẩu email gắn với Facebook, vì email bị lộ là cửa sau để chiếm lại.
Nhận diện email thật của Facebook và những cú lừa lấy lại tài khoản
Email thông báo bảo mật thật của Facebook thường được gửi từ địa chỉ có đuôi facebookmail.com. Đuôi tên miền có thể bị làm giả, nên cách chắc hơn là đối chiếu trong chính ứng dụng: Facebook có phần xem lại các email gần đây đã gửi cho bạn (trước nằm ở Bảo mật và đăng nhập, nay thường ở Trung tâm tài khoản, Mật khẩu và bảo mật, tuỳ phiên bản). Email nằm trong danh sách đó là thật; email không có trong đó là giả, dù trông y hệt.
Kẻ gian rất hay giả email hoặc tin nhắn từ Facebook với nội dung "Trang của bạn vi phạm bản quyền", "tài khoản sẽ bị khoá trong 24 giờ", kèm link đến trang đăng nhập giả. Nhiều vụ bị hack bắt đầu chính từ đây: nạn nhân nhập mật khẩu và cả mã xác thực vào trang giả. Facebook không yêu cầu bạn đăng nhập qua liên kết trong tin nhắn Messenger để kháng nghị.
Sau khi bị hack, bạn sẽ gặp nhiều tài khoản, nhóm, quảng cáo nhận lấy lại Facebook có phí, thường xưng có người quen ở Meta. Phần lớn là lừa đảo: họ lấy tiền đặt cọc, đòi mật khẩu email, ảnh căn cước của bạn rồi biến mất, có khi chiếm luôn email. Quy trình khôi phục của Facebook miễn phí, chỉ bạn làm được, không có kênh ưu tiên trả tiền nào qua người trung gian.
Trong lúc chưa lấy lại được, nhờ một người bạn đăng bài hoặc nhắn trong các nhóm chung báo rằng tài khoản của bạn đang bị chiếm, mọi tin vay tiền đều là giả. Bạn bè cũng có thể báo cáo tài khoản bị xâm phạm từ trang cá nhân của bạn qua menu ba chấm, giúp Facebook chú ý sớm hơn.
Trong lúc chờ khôi phục: khoanh vùng thiệt hại
Quá trình lấy lại tài khoản có thể kéo dài vài giờ đến vài tuần. Trong thời gian đó, việc quan trọng là không để kẻ gian dùng Facebook làm bàn đạp sang những tài khoản khác. Trước hết là email: đổi mật khẩu email gắn với Facebook, bật xác minh 2 bước, xem trong phần cài đặt email có quy tắc chuyển tiếp thư hay bộ lọc tự xoá thư lạ không. Kẻ gian hay đặt bộ lọc để thư báo của Facebook bị xoá trước khi bạn kịp đọc.
Tiếp theo là các tài khoản đăng nhập bằng Facebook: ứng dụng mua sắm, trò chơi, dịch vụ giao đồ ăn. Nếu chúng cho đặt mật khẩu riêng hoặc đăng nhập bằng email, hãy chuyển sang cách đó. Nếu Instagram được liên kết chung Trung tâm tài khoản, kiểm tra Instagram ngay, vì kẻ gian có thể đã vào cả hai.
Với thẻ thanh toán từng lưu trong Facebook để mua quảng cáo, gọi ngân hàng tạm khoá thẻ hoặc khoá giao dịch trực tuyến cho đến khi lấy lại tài khoản. Sau cùng, ghi lại mốc thời gian, ảnh chụp email cảnh báo, tin nhắn bạn bè nhận được; những bằng chứng này hữu ích khi khiếu nại với Facebook, ngân hàng hoặc trình báo cơ quan chức năng.
Vì sao bị hack và cách không bị lần nữa
Phần lớn tài khoản bị chiếm qua vài con đường quen thuộc. Bịt từng đường một:
- Trang đăng nhập giả: chỉ đăng nhập trong ứng dụng Facebook hoặc khi tự gõ địa chỉ; không đăng nhập qua link nhận được.
- Mật khẩu dùng chung: một trang web nhỏ bị lộ dữ liệu là kẻ gian thử ngay mật khẩu đó với Facebook, Gmail. Dùng trình quản lý mật khẩu để mỗi nơi một mật khẩu.
- Tiện ích trình duyệt, phần mềm bẻ khoá trên máy tính: có thể lấy cắp phiên đăng nhập mà không cần mật khẩu. Chỉ cài tiện ích từ nguồn uy tín, gỡ cái không dùng.
- Đăng nhập trên máy dùng chung rồi quên đăng xuất.
- Ứng dụng xem ai vào trang cá nhân, tăng like: không có ứng dụng nào làm được điều đầu tiên; chúng thường chỉ để lấy thông tin đăng nhập.
- Không bật xác thực 2 yếu tố: đây là lớp chặn hiệu quả nhất, hãy bật ngay sau khi lấy lại tài khoản.
Câu hỏi thường gặp
Facebook bị hack bao lâu thì không lấy lại được?
Không có mốc thời gian cố định, nhưng càng để lâu càng khó vì kẻ gian có thời gian đổi hết thông tin, đăng xuất bạn khỏi mọi thiết bị. Nên bắt đầu khôi phục ngay trong giờ đầu, khi email và thiết bị cũ vẫn còn được Facebook nhận ra.
Xác minh danh tính Facebook cần giấy tờ gì?
Tuỳ trường hợp, Facebook có thể yêu cầu ảnh giấy tờ tùy thân có tên khớp với tên tài khoản, hoặc quay video khuôn mặt để so với ảnh trên tài khoản. Nếu tên Facebook là biệt danh không khớp giấy tờ, việc xác minh sẽ khó hơn nhiều.
Có nên trả tiền cho dịch vụ lấy lại Facebook không?
Không nên. Quy trình khôi phục của Facebook miễn phí và chỉ chủ tài khoản thực hiện được. Người nhận lấy lại có phí thường lừa lấy tiền cọc, giấy tờ, mật khẩu email, khiến bạn mất thêm tài sản và thông tin cá nhân.
Kẻ hack nhắn vay tiền bạn bè thì mình có chịu trách nhiệm không?
Bạn là nạn nhân, nhưng nên báo sớm cho bạn bè qua kênh khác và trình báo công an nếu có người đã chuyển tiền, kèm ảnh chụp tin nhắn. Việc báo sớm giúp hạn chế thiệt hại và có bằng chứng khi cần.
Lấy lại tài khoản rồi có cần làm gì thêm không?
Có. Đổi mật khẩu email, bật xác thực 2 yếu tố, xoá bài và tin nhắn kẻ gian gửi, kiểm tra quyền quản trị Trang, phương thức thanh toán, ứng dụng liên kết. Đổi luôn mật khẩu ở các dịch vụ dùng chung mật khẩu cũ.
