Cầu lông thi đấu theo luật của Liên đoàn Cầu lông Thế giới (BWF) tính điểm kiểu mỗi pha cầu đều có điểm: bên nào thắng pha cầu thì được 1 điểm và giao quả tiếp theo, trận đấu thắng 2 trong 3 ván. Đến hết năm 2026, một ván là 21 điểm, hoà 20–20 thì phải hơn 2 điểm, hoà 29–29 thì ai được điểm thứ 30 thắng. Tháng 4/2026, Đại hội BWF đã thông qua thể thức mới: từ ngày 4/1/2027, mỗi ván chỉ còn 15 điểm, hoà 14–14 phải hơn 2 điểm, chạm trần ở 21 điểm.
Khi giao cầu, cả quả cầu phải ở dưới độ cao 1,15 m tính từ mặt sân lúc vợt chạm cầu, và cầu phải rơi vào ô giao chéo. Ô giao của đánh đơn hẹp và dài, ô giao của đánh đôi rộng và ngắn, đó là chỗ người mới hay nhầm nhất. Phần dưới giải thích từng luật cùng cách áp dụng khi chơi phong trào. Giải trong nước và giải phong trào có thể chuyển sang ván 15 sớm hay muộn hơn, nên khi đi giải hãy đọc điều lệ của ban tổ chức.
Sân và lưới
Sân cầu lông dài 13,40 m. Chiều rộng là 6,10 m khi đánh đôi và 5,18 m khi đánh đơn, tức đánh đơn dùng hai đường biên dọc phía trong. Lưới cao 1,55 m ở hai cột biên và 1,524 m ở chính giữa, cao hơn lưới pickleball và tennis nhiều, vì quả cầu bay chậm dần và rơi gần như thẳng đứng.
Trên mỗi nửa sân có mấy đường cần nhớ. Đường giao cầu ngắn cách lưới 1,98 m: cầu giao phải bay qua khỏi đường này. Đường giữa chia nửa sân thành ô phải và ô trái. Đường cuối sân là giới hạn sau cùng. Riêng đánh đôi còn có đường giao cầu dài nằm cách đường cuối sân 0,76 m, là giới hạn phía sau của ô giao đánh đôi.
Khi chơi phong trào trên sân vẽ chung nhiều môn, bạn có thể thấy nhiều vạch chồng chéo. Mẹo nhận biết: sân pickleball có kích thước bên ngoài bằng sân cầu lông đánh đôi, nhưng vạch vùng cấm sát lưới của pickleball sâu 2,13 m, nằm xa lưới hơn vạch giao cầu ngắn 1,98 m của cầu lông.
Giao cầu thế nào là đúng luật
Luật giao cầu ngắn gọn nhưng có nhiều chi tiết, và đây là phần trọng tài hay bắt lỗi nhất ở các giải phong trào:
- Người giao và người nhận đứng trong hai ô chéo nhau, không giẫm lên vạch. Lúc giao, một phần của cả hai bàn chân phải chạm mặt sân và giữ nguyên vị trí cho đến khi cầu rời vợt.
- Vợt phải chạm vào phần đế cầu trước, không được đánh vào lông cầu trước.
- Toàn bộ quả cầu phải ở dưới độ cao 1,15 m so với mặt sân tại thời điểm vợt chạm cầu. Quy định này thay cho cách tính theo eo người giao trước đây, để công bằng giữa người cao và người thấp.
- Khi đã bắt đầu đưa vợt về trước, động tác phải liên tục, không được dừng hay nhử để đánh lừa người nhận.
- Cầu phải bay lên qua lưới và rơi vào ô giao chéo đối diện, hoặc rơi trúng vạch của ô đó. Rơi trước đường giao ngắn hay ngoài ô là lỗi.
- Người giao không được giao khi người nhận chưa sẵn sàng. Nếu người nhận đã đánh trả thì coi như đã sẵn sàng.
- Giao hụt, vợt không chạm cầu, cũng là lỗi.
Người mới thường mắc hai lỗi: đánh cầu quá cao so với 1,15 m khi giao cao sâu, và nhấc chân hay bước lên trong lúc giao. Tập giao ngắn với tư thế trái tay trước người, cầu cầm thấp ngang bụng dưới, sẽ dễ hợp lệ và khó bị đối thủ tấn công hơn.
Ô giao cầu đánh đơn và đánh đôi khác nhau
Chỉ trong cú giao, khu vực hợp lệ khác nhau giữa hai thể thức. Sau cú giao, toàn bộ sân theo đúng thể thức được dùng để đánh:
| Đánh đơn | Đánh đôi | |
|---|---|---|
| Ô giao, chiều ngang | Từ đường giữa đến biên dọc trong | Từ đường giữa đến biên dọc ngoài |
| Ô giao, chiều dọc | Từ đường giao ngắn đến đường cuối sân | Từ đường giao ngắn đến đường giao dài đánh đôi |
| Hình dạng ô giao | Hẹp và dài | Rộng và ngắn |
| Sân khi đánh sau cú giao | Hẹp, dài hết sân | Rộng, dài hết sân |
Hệ quả thực tế: trong đánh đôi, giao cao sâu dễ bị ra ngoài vì ô giao ngắn hơn 0,76 m, nên các cặp đôi chủ yếu giao ngắn sát vạch. Trong đánh đơn, giao cao sâu về cuối sân là lựa chọn phổ biến để đẩy đối thủ lùi về sau.
Ai giao, giao từ ô nào
Đánh đơn. Người giao đứng ô phải khi điểm của mình là số chẵn, kể cả 0, và đứng ô trái khi điểm là số lẻ. Người nhận đứng ô chéo tương ứng. Ai thắng pha cầu thì được giao quả tiếp theo từ ô ứng với điểm mới của mình.
Đánh đôi, khi bên giao thắng điểm. Cùng một người giao tiếp, nhưng đổi sang ô bên kia. Hai người bên giao đổi chỗ cho nhau. Bên nhận đứng nguyên, không đổi chỗ.
Đánh đôi, khi bên nhận thắng điểm. Quyền giao chuyển sang bên vừa thắng. Không ai đổi chỗ. Người giao là người đang đứng ở ô ứng với điểm của bên mình: điểm chẵn thì người đứng ô phải giao, điểm lẻ thì người đứng ô trái giao.
Mẹo nhớ trong đánh đôi. Người bắt đầu giao ở ô phải đầu ván sẽ luôn đứng ô phải khi điểm bên mình chẵn, và ô trái khi điểm lẻ, mỗi khi bên mình giao. Nhớ được người này đứng đâu là suy ra vị trí của cả cặp.
Giao nhầm ô, nhầm người. Nếu phát hiện lỗi vị trí, sửa lại vị trí đúng và giữ nguyên điểm số đã có. Không phải đánh lại các pha trước.
Các lỗi trong lúc đánh
Ngoài lỗi giao cầu, các tình huống sau trong pha cầu đều là lỗi, đối phương được 1 điểm:
- Cầu rơi ngoài sân. Cầu chạm vạch là cầu trong, kể cả chỉ chạm mép vạch.
- Cầu không qua lưới, chui qua lưới hoặc bay dưới lưới.
- Cầu chạm trần nhà, tường, hay chạm vào người, quần áo của bạn.
- Một người đánh cầu hai lần liên tiếp, hoặc hai người cùng bên lần lượt đánh trúng cầu trong cùng một lượt.
- Cầu dính lại trên mặt vợt rồi bị hất đi, thay vì được đánh dứt khoát.
- Vợt, người hay quần áo chạm lưới hoặc cột lưới khi cầu đang trong cuộc.
- Vợt hay người vượt qua lưới sang phần sân đối phương. Riêng vợt được phép đi theo quán tính qua phía trên lưới sau khi đã chạm cầu ở phía sân mình.
- Cản trở đối phương, như giơ vợt sát lưới chặn đường vung vợt hợp lệ của họ, hay la hét cố tình làm phân tâm.
Có những tình huống đánh lại mà không tính điểm cho ai, gọi là giao lại: người nhận chưa sẵn sàng khi cầu được giao, cầu bị mắc trên lưới sau khi đã qua lưới trong lúc đánh (riêng lúc giao cầu, cầu mắc lưới là lỗi), hay có quả cầu từ sân bên cạnh bay vào làm gián đoạn.
Năm cú đánh người mới nên biết tên
Cầm vợt kiểu bắt tay. Cầm như bắt tay với cán vợt, mặt vợt vuông góc với sàn, ngón tay thả lỏng, không nắm chặt cả bàn. Đánh trái tay thì xoay nhẹ cán để ngón cái tì vào mặt rộng của cán.
Đánh cầu cao sâu. Cú đánh từ cuối sân đưa cầu bay cao và rơi gần đường cuối sân đối phương, để có thời gian về giữa sân. Đây là cú nên tập đầu tiên.
Bỏ nhỏ. Đặt cầu nhẹ cho rơi sát lưới bên kia, buộc đối thủ chạy lên. Cần cổ tay mềm và điểm chạm sớm.
Đập cầu. Cú tấn công mạnh, cầu đi dốc xuống. Người mới hay đập khi đứng quá xa lưới; đập từ giữa sân mới hiệu quả và đỡ tốn sức.
Đẩy và chặn lưới. Trong đánh đôi, người đứng trên chặn những quả cầu thấp qua lưới bằng động tác ngắn, mặt vợt giơ sẵn trước người.
Nghỉ giữa ván, đổi sân và chơi phong trào
Với ván 21 điểm, khi bên dẫn điểm đạt 11 trong mỗi ván, hai bên được nghỉ không quá 60 giây; giữa các ván nghỉ không quá 2 phút. Hai bên đổi sân sau mỗi ván, và trong ván thứ ba thì đổi sân khi bên dẫn đạt 11 điểm, để không ai chịu thiệt vì gió, đèn hay ánh sáng ở một phía sân. Với ván 15 điểm áp dụng từ 2027, mốc nghỉ 60 giây và mốc đổi sân ở ván thứ ba lùi về 8 điểm; nghỉ 2 phút giữa các ván giữ nguyên, bên thắng ván trước giao trước ở ván sau.
Trong các buổi chơi phong trào, nhiều nhóm vẫn đánh một ván 21 hoặc đã chuyển sang ván 15 để nhiều người được xoay vòng. Không sao cả, miễn cả nhóm thống nhất trước. Thói quen nên giữ là tự gọi cầu ở phần sân mình một cách trung thực, khi không chắc cầu ngoài thì coi như cầu trong, và đưa cầu qua lưới cho bên giao bằng một cú đánh nhẹ.
Trang bị cho người mới không cần đắt: vợt trọng lượng nhẹ đến trung bình, căng dây vừa phải; giày cầu lông đế cao su bám sàn để di chuyển ngang, không dùng giày chạy bộ đế dày. Khởi động kỹ vai, cổ tay, cổ chân trước khi vào trận, vì cầu lông có nhiều pha bật lùi, xoay người và vươn cao dễ gây căng cơ bắp chân hay chấn thương gân gót.
Câu hỏi thường gặp
Cầu lông tính điểm 15 hay 21?
Đến hết năm 2026, luật BWF là ván 21 điểm. Từ ngày 4/1/2027 chuyển sang ván 15 điểm, mỗi pha vẫn có điểm, hoà 14–14 phải hơn 2 điểm, tối đa 21. Đây khác với kiểu 15 điểm chỉ bên giao mới được ghi điểm, là luật cũ đã bỏ từ năm 2006.
Cầu chạm vạch là trong hay ngoài?
Cầu chạm vạch là cầu trong, vì vạch là một phần của sân hoặc ô giao mà nó giới hạn. Cần nhớ đúng vạch theo thể thức: đánh đơn dùng biên dọc trong, đánh đôi dùng biên dọc ngoài, và khi giao đánh đôi thì vạch giao dài là giới hạn sau.
Giao cầu có được đánh cao hơn thắt lưng không?
Theo luật hiện hành của BWF, cả quả cầu phải ở dưới 1,15 m so với mặt sân tại thời điểm vợt chạm cầu, không còn tính theo thắt lưng. Người cao thường phải hạ thấp điểm giao hơn trước để không bị bắt lỗi.
Cầu chạm lưới rồi rơi sang sân đối phương có tính không?
Trong lúc đánh, cầu chạm mép lưới rồi rơi xuống sân đối phương là hợp lệ, pha cầu tiếp tục. Khi giao, cầu chạm lưới mà vẫn rơi đúng ô giao cũng là hợp lệ.
Chân chạm vạch khi đang đánh có bị lỗi không?
Trong pha cầu, bạn được đứng và chạy ở bất cứ đâu, kể cả ngoài sân. Chỉ khi giao và nhận giao, chân không được chạm vạch của ô giao.
Đánh đôi nam nữ có luật riêng không?
Luật đánh đôi nam nữ giống đánh đôi thông thường về sân, giao cầu và tính điểm. Khác biệt chủ yếu nằm ở chiến thuật, chẳng hạn người nữ thường đứng trên lưới, người nam đánh cuối sân.
