Từ ngày 1/1/2026, hộ kinh doanh không còn nộp thuế khoán và lệ phí môn bài đã được bãi bỏ. Hộ tự khai doanh thu thực tế với cơ quan thuế. Hộ có doanh thu năm từ ngưỡng trở xuống không chịu thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân; theo Nghị định hướng dẫn năm 2026 đã được sửa đổi, ngưỡng này là 1 tỷ đồng mỗi năm.
Hộ có doanh thu vượt ngưỡng nộp thuế giá trị gia tăng theo tỷ lệ trên doanh thu, và thuế thu nhập cá nhân theo một trong hai cách: tỷ lệ trên doanh thu, hoặc tính trên thu nhập sau khi trừ chi phí. Hộ quy mô lớn bắt buộc tính trên thu nhập, đồng nghĩa phải có sổ sách chi phí đàng hoàng.
Các con số ở đây theo văn bản hướng dẫn tại thời điểm viết, một số chi tiết đã được sửa trong năm 2026 và có thể còn điều chỉnh. Bạn nên xem thông báo của cơ quan thuế quản lý hộ mình, hoặc hỏi trực tiếp cán bộ thuế cơ sở, trước khi chốt cách khai.
Hộ kinh doanh nộp những khoản gì từ năm 2026
Thuế giá trị gia tăng. Chỉ phát sinh khi doanh thu năm vượt ngưỡng. Hộ kinh doanh tính theo phương pháp trực tiếp: lấy doanh thu nhân tỷ lệ phần trăm theo nhóm ngành. Theo tỷ lệ áp dụng lâu nay: phân phối, cung cấp hàng hoá 1%; dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu 5%; sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hoá 3%; hoạt động kinh doanh khác 2%; cho thuê tài sản 5%.
Thuế thu nhập cá nhân. Cũng chỉ phát sinh khi vượt ngưỡng. Với hộ có doanh thu trên ngưỡng đến 3 tỷ đồng, hộ được chọn tính theo tỷ lệ trên doanh thu, các văn bản hướng dẫn mô tả là tính trên phần doanh thu vượt ngưỡng, hoặc tính trên thu nhập. Tỷ lệ theo ngành dùng lâu nay là hàng hoá 0,5%, dịch vụ 2%, sản xuất và vận tải 1,5%, ngành khác 1%, cho thuê tài sản 5%.
Hộ doanh thu trên 3 tỷ đồng. Bắt buộc tính thuế thu nhập cá nhân trên thu nhập, tức doanh thu trừ chi phí hợp lý có chứng từ, rồi nhân thuế suất theo quy định. Hộ phải có sổ kế toán theo dõi được chi phí.
Lệ phí môn bài. Đã bãi bỏ từ năm 2026. Hướng dẫn cũ trên mạng còn nhắc mức 300.000 đồng, 500.000 đồng hay 1 triệu đồng mỗi năm là không còn áp dụng.
Các khoản khác vẫn còn. Thuế tiêu thụ đặc biệt với hàng thuộc diện chịu thuế như rượu bia, thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường nếu có, và đóng bảo hiểm cho người lao động theo luật lao động. Những khoản này không thay đổi vì việc bỏ thuế khoán.
Chọn cách tính thuế thu nhập cá nhân
Với hộ có doanh thu trên ngưỡng đến 3 tỷ đồng, lựa chọn giữa hai phương pháp ảnh hưởng nhiều đến số thuế và khối lượng sổ sách. Theo hướng dẫn, phương pháp đã chọn phải giữ ổn định ít nhất hai năm liên tục:
| Tiêu chí | Tính theo tỷ lệ trên doanh thu | Tính trên thu nhập |
|---|---|---|
| Công thức khái quát | Phần doanh thu tính thuế nhân tỷ lệ theo ngành | (Doanh thu − chi phí hợp lý) nhân thuế suất |
| Sổ sách cần có | Sổ doanh thu, hoá đơn bán ra | Sổ doanh thu và sổ chi phí, chứng từ đầu vào đầy đủ |
| Hợp với ai | Biên lợi nhuận cao, ít chứng từ chi phí, như dịch vụ cắt tóc, sửa chữa | Biên lợi nhuận mỏng, chi phí nhập hàng lớn, có hoá đơn đầu vào |
| Ưu điểm | Đơn giản, dễ tự làm | Nộp thuế sát với lãi thật |
| Rủi ro | Lỗ vẫn phải nộp vì tính trên doanh thu | Chi phí không có chứng từ bị loại, bị ấn định thuế |
Cách nghĩ nhanh: nếu bạn bán hàng tạp hoá, vật liệu xây dựng với lãi gộp chỉ vài phần trăm, tính trên thu nhập thường có lợi hơn nhưng phải có hoá đơn nhập hàng. Nếu bạn làm dịch vụ gần như không có chi phí đầu vào, tính theo tỷ lệ trên doanh thu đơn giản và thường không thiệt.
Chuyển từ thuế khoán sang tự kê khai: làm gì trước
Hộ quen nộp khoán nhiều năm thường lúng túng ở bước đầu. Thứ tự dưới đây giúp chuyển đổi gọn:
- Kiểm thông tin đăng ký thuế của hộ: mã số thuế, địa chỉ theo tên xã, phường mới, ngành nghề. Sai thì cập nhật trước khi khai kỳ đầu.
- Lập tài khoản thuế điện tử cho hộ, đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử của chủ hộ, cài eTax Mobile để khai và nộp trên điện thoại.
- Bắt đầu ghi sổ doanh thu hằng ngày: ngày, nội dung, số tiền, tiền mặt hay chuyển khoản. Sổ giấy, bảng tính hay phần mềm bán hàng đều được, miễn đủ thông tin theo mẫu hướng dẫn.
- Tách tài khoản nhận tiền bán hàng khỏi tài khoản chi tiêu gia đình. Cuối tháng đối chiếu sao kê với sổ.
- Đăng ký hoá đơn điện tử nếu hộ thuộc diện phải dùng, đặc biệt hoá đơn khởi tạo từ máy tính tiền với hộ doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên.
- Hỏi rõ kỳ khai và mẫu tờ khai với cơ quan thuế cơ sở: theo tháng, quý hay năm, tuỳ quy mô.
- Khai và nộp đúng hạn kỳ đầu, lưu lại tờ khai và chứng từ nộp tiền.
Nhiều cơ quan thuế địa phương tổ chức buổi hướng dẫn hoặc có cán bộ hỗ trợ trực tiếp cho hộ chuyển đổi. Nếu chưa quen, tham gia một buổi như vậy sẽ đỡ hơn mò từng mục trên ứng dụng.
Sổ sách và hoá đơn: giữ gì là đủ
Hộ dưới ngưỡng không phải nộp thuế nhưng vẫn nên ghi sổ doanh thu. Đây là bằng chứng duy nhất cho thấy bạn thực sự dưới ngưỡng khi cơ quan thuế đối chiếu với dữ liệu ngân hàng hay sàn thương mại điện tử. Không có sổ, cơ quan thuế có thể ấn định doanh thu dựa trên thông tin họ có, và con số đó thường không có lợi cho bạn.
Hộ trên ngưỡng tính theo tỷ lệ trên doanh thu cần sổ doanh thu bán hàng hoá, dịch vụ theo mẫu Bộ Tài chính hướng dẫn cho hộ kinh doanh. Hộ tính trên thu nhập cần thêm sổ chi phí: tiền nhập hàng, tiền thuê mặt bằng, lương nhân viên, điện nước, khấu hao thiết bị, mỗi khoản có hoá đơn hoặc chứng từ. Chi phí trả cho người bán nhỏ lẻ không có hoá đơn thì lập bảng kê thu mua theo mẫu.
Về hoá đơn, hộ có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở lên thuộc diện phải dùng hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP, có kết nối chuyển dữ liệu cho cơ quan thuế. Hộ nhỏ hơn khi khách cần hoá đơn có thể đăng ký dùng hoá đơn điện tử hoặc đề nghị cơ quan thuế cấp hoá đơn theo từng lần phát sinh.
Chứng từ nên lưu tối thiểu theo thời hạn quy định cho hồ sơ thuế, thường là nhiều năm. Ảnh chụp hoá đơn đầu vào lưu theo tháng trên điện thoại cũng là cách đơn giản để không thất lạc.
Nhiều phần mềm bán hàng phổ biến đã có sẵn chức năng xuất sổ doanh thu theo mẫu cho hộ kinh doanh và kết nối hoá đơn điện tử. Nếu cửa hàng đã dùng phần mềm để quản lý kho, hãy kiểm tính năng này trước khi mua thêm công cụ khác; một nguồn dữ liệu duy nhất giúp sổ, hoá đơn và tờ khai luôn khớp nhau.
Lỗi hay gặp năm đầu tự kê khai
Những lỗi dưới đây dễ gặp khi hộ vừa rời thuế khoán:
- Khai doanh thu theo con số khoán cũ thay vì doanh thu thực tế, trong khi tiền chuyển khoản vào tài khoản cao hơn nhiều.
- Chỉ khai phần thu tiền mặt, bỏ quên tiền chuyển khoản, quẹt thẻ, ví điện tử, hoặc ngược lại.
- Bán cả tại cửa hàng và trên sàn nhưng không cộng chung doanh thu để xét ngưỡng.
- Chọn tính trên thu nhập nhưng không giữ được hoá đơn chi phí, đến khi kiểm tra bị loại phần lớn chi phí.
- Nghĩ dưới ngưỡng thì không cần khai gì, bỏ qua yêu cầu thông báo hoặc khai doanh thu theo hướng dẫn.
- Không cập nhật địa chỉ sau sáp nhập đơn vị hành chính, thư thông báo của cơ quan thuế không tới tay.
Nếu lỡ khai sai, khai bổ sung càng sớm càng tốt. Tự phát hiện và sửa trước khi cơ quan thuế kiểm tra thường chỉ phải nộp thêm số thuế thiếu và tiền chậm nộp, nhẹ hơn nhiều so với bị phạt.
Câu hỏi thường gặp
Hộ kinh doanh doanh thu dưới 1 tỷ đồng có phải nộp thuế không?
Theo văn bản hướng dẫn năm 2026, hộ có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống không chịu thuế giá trị gia tăng và thu nhập cá nhân. Hộ vẫn có thể phải khai hoặc thông báo doanh thu và giữ sổ theo hướng dẫn. Ngưỡng đã thay đổi nhiều lần, nên kiểm lại với cơ quan thuế.
Bỏ thuế khoán có phải hộ nào cũng nộp thuế nhiều hơn không?
Không hẳn. Hộ nhỏ dưới ngưỡng không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thu nhập cá nhân, lại không còn lệ phí môn bài. Hộ lớn trước đây khoán thấp hơn thực tế thì số thuế theo doanh thu thật có thể cao hơn trước.
Hộ kinh doanh có bắt buộc dùng máy tính tiền không?
Theo Nghị định 70/2025, hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở lên và thuộc diện bán trực tiếp cho người tiêu dùng phải dùng hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Hộ nhỏ hơn không bắt buộc nhưng có thể đăng ký dùng.
Đã chọn cách tính thuế trên thu nhập rồi có đổi được không?
Theo hướng dẫn hiện có, phương pháp tính thuế đã chọn phải áp dụng ổn định ít nhất hai năm liên tục. Vì vậy trước khi chọn, nên ước tính số thuế theo cả hai cách với doanh thu và chi phí thật của một năm gần nhất.
Hộ kinh doanh có phải đóng bảo hiểm xã hội cho nhân viên không?
Nếu hộ ký hợp đồng lao động với người làm việc thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc thì phải đóng theo quy định, dù là hộ kinh doanh. Chủ hộ cũng có thể thuộc diện tham gia theo quy định mới của Luật Bảo hiểm xã hội; nên hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội địa phương.
Một chủ hộ có hai cửa hàng thì tính ngưỡng thế nào?
Doanh thu của mọi địa điểm kinh doanh thuộc cùng hộ được cộng chung để xác định có vượt ngưỡng hay không. Không thể tách mỗi cửa hàng một mức để cùng dưới ngưỡng. Mỗi địa điểm vẫn cần ghi sổ riêng để dễ đối chiếu.
